Elektronizacja postępowania upadłościowego

Z dniem 1 lipca 2021 r. miała wejść w życie kolejna rewolucja w postępowaniu upadłościowym. Ostatecznie ustawodawca zdecydował się o przełożeniu jej wejścia w życie na dzień 1 grudnia 2021 r. O co chodzi? Chodzi tutaj o długo procedowaną ustawę o Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Co zmieni ta ustawa? Ustawa ta w sposób znaczący wpłynie na sposób prowadzenia postępowania upadłościowego. Największym novum jakie zacznie obowiązywać od dnia 1 grudnia 2021 r., jest z pewnością całkowita elektronizacja postępowania upadłościowego. Od tej pory postępowanie upadłościowe będzie prowadzone przez Internet. Większość pism w postępowaniu upadłościowym upadły będzie wnosił wyłącznie w formie elektronicznej. Odbywać się to będzie za pośrednictwem platformy internetowej – Krajowy Rejestr Zadłużonych. Zasada ta odnosić będzie się także do samego wniosku o ogłoszenie upadłości. Co istotne, elektronizacja dotyczyć będzie zarówno postępowań upadłościowych przedsiębiorstw jak i upadłości konsumenckich.

Upadłość konsumencka – elektronizacja postępowania upadłościowego

1. Wnoszenie pism

Aby zainicjować postępowanie upadłościowe, wnioskodawca będzie musiał założyć konto w systemie elektronicznym. Po weryfikacji tożsamości i zalogowaniu pojawi się możliwość wypełnienia formularza wniosku upadłościowego. Aby przesłać wniosek do sądu koniecznym będzie jego podpisanie w formie elektronicznej. Wniosek podpiszemy za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego, profilu zaufanego EPUAP albo podpisu elektronicznego generowanego przez system elektroniczny Krajowego Rejestru Zadłużonych. Nie znamy jeszcze szczegółów technicznych ostatniego wspominanego rodzaju podpisu.

Wszystkie pisma procesowe, uczestnicy postępowania będą tworzyć przy wykorzystaniu formularzy udostępnionych w systemie elektronicznym. Będzie to dotyczyło zarówno pism i dokumentów tworzonych przez upadłego i wierzycieli jak i sądu, sędziego komisarza i syndyka. Lista wierzytelności, spis inwentarza, plan podziału czy postanowienie o ustanowieniu planu spłaty będą funkcjonować jedynie w formie elektronicznej.

Oprócz samego wniosku, również wszelkie załączniki do wniosku upadłościowego, jak i innych pism, będzie trzeba wnieść w formie elektronicznej. Co do zasady, załączniki będą wymagały elektronicznego uwierzytelnienia. Jeśli wnioskodawca nie będzie uprawniony do uwierzytelniania załączników, wówczas zobowiązany będzie dostarczyć załączniki do sądu w formie tradycyjnej. Zgodnie z ustawą, będzie miał na to 3 dni, liczone od dnia wysłania pisma w systemie elektronicznym.

Od wskazanej zasady, ustawodawca przewidział wyjątki. Wyłącznie obejmie wierzycieli, którym przysługują należności ze stosunku pracy, należności alimentacyjne oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci. Osoby te będą mogły wnosić pisma procesowe oraz dokumenty z pominięciem systemu elektronicznego.

elektronizacja postępowania upadłościowego

2. Doręczenia

Również sąd w toku postępowania doręczy uczestnikom pisma wyłącznie za pośrednictwem systemu elektronicznego. Szczególnej wagi nabierze zatem uważność w zakresie monitorowania poczty elektronicznej. Moment wgrania pisma do systemu oznaczać będzie doręczenie w ramach postępowania. Od tej chwili biec będą terminy do wnoszenia ewentualnych środków odwoławczych czy wypełnienia zarządzeń sądu.

3. Elektroniczne akta

Z dniem 1grudnia 2021 r. całe postępowanie upadłościowe będzie toczyło się w formie elektronicznej. Oznacza to, iż sądy będą prowadzić akta postępowania upadłościowego wyłącznie elektronicznie i udostępniać je stronom postępowania za pośrednictwem systemu. W systemie stworzony zostanie rejestr danych, dotyczący aktualnego składu i stanu masy upadłości. Obejmie on informacje o ruchomościach, nieruchomościach, środkach pieniężnych oraz przysługujących upadłemu prawach majątkowych i wierzytelnościach. W szczególności, syndyk będzie zaznaczał w systemie każdą czynność i poniesione wydatki.

Krajowy rejestr zadłużonych – elektronizacja postępowania upadłościowego

Jak wspomniałem powyżej postępowanie upadłościowe będzie się toczyć w formie elektronicznej. W tym celu powstanie dedykowana platforma internetowa, w postaci Krajowego Rejestru Zadłużonych. Platforma umożliwi prowadzenie elektronicznych postępowań upadłościowych. Ponadto da szerszy dostęp do informacji na temat upadłych przedsiębiorców i konsumentów.

Aktualnie informacje o trwających postępowaniach upadłościowych umieszcza się w publikowanym elektronicznie Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Jednak bez znajomości szczegółów dot. postępowania upadłościowego, odnalezienie informacji o jego stanie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym jest praktycznie niemożliwe.

Elektroniczny Krajowy Rejestr Zadłużonych umożliwi wszystkim zainteresowanym sprawdzenie informacji, czy w stosunku do danej osoby lub przedsiębiorcy toczyło lub toczy się postepowanie upadłościowe. Do znalezienia informacji wystraczająca będzie znajomość PESEL-u, NIP-u lub sygnatury akt sprawy.

Elektronizacja postępowania upadłościowego -podsumowanie zmian

Wchodzące w życie z dniem 1 grudnia 2021 r. zmiany w większości należy ocenić pozytywnie. Z biegiem czasu elektronizacja postępowań upadłościowych doprowadzi bowiem do przyśpieszenia rozpoznawania spraw. Osoby wykluczone cyfrowo lub posiadające problem z dostępem do komputera i sieci Internet, będą jednak zdane na pomoc innych osób w złożeniu wniosku upadłościowego i obsłudze profilu elektronicznego.

Uruchomienie Krajowego Rejestru Zadłużonych będzie również istotnym ułatwieniem dla wierzycieli, którym ułatwi się możliwość zgłaszania swoich wierzytelności. Dzięki powszechnej dostępności do systemu elektronicznego, każdy będzie miał ponadto możliwość sprawdzenia czy w stosunku do jego kontrahenta nie toczy się postępowanie upadłościowe.



upadlosc fundacji upadlosc stowarzyszenia

Upadłość fundacji, upadłość stowarzyszenia

W ostatnim wpisie na moim blogu, przybliżyłem Państwu zasady dotyczące likwidacji fundacji. Podobna procedura likwidacyjna występuje w przypadku likwidacji stowarzyszenia. W niektórych przypadkach zarząd fundacji czy stowarzyszenia przed podjęciem decyzji o likwidacji podmiotu powinien jednak rozważyć czy nie powinien raczej złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości reprezentowanego przez siebie podmiotu. Brak złożenia takiego wniosku może bowiem wiązać się z określonymi osobistymi konsekwencjami dla członka zarządu fundacji czy stowarzyszenia. Upadłość fundacji i upadłość stowarzyszenia również rządzi się podobnymi prawami.

Czy każda fundacja i stowarzyszenie posiada zdolność upadłościową?

Na tak postawione pytanie, należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Upadłość fundacji i upadłość stowarzyszenia zależy należy ocenić przez pryzmat zdolności upadłościowej. Zdolność upadłościową mają bowiem tylko te fundacje i stowarzyszenia, które prowadzą działalność gospodarczą. Wpis fundacji czy stowarzyszenia do rejestru przedsiębiorców krajowego rejestru sądowego nie jest jednak w tym aspekcie przesądzający. Fundacja i stowarzyszenie będą bowiem traktowane jako przedsiębiorcy jeżeli prowadzą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Upadłość fundacji, upadłość stowarzyszenia – kiedy powstaje obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości?

Aby wniosek o ogłoszenie upadłości mógł zostać rozpoznany, składający go członek zarządu musi wykazać niewypłacalność reprezentowanego podmiotu. Niewypłacalność to stan w którym fundacja czy stowarzyszenie utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Użycie w ustawie słowa „zobowiązań” wskazuje na to, iż aby można było mówić o upadłości, fundacja czy stowarzyszenie musi mieć przynajmniej dwóch wierzycieli posiadających wobec niej wymagalne wierzytelności.

Jak ocenić czy stan niewypłacalności już wystąpił? Ustawa wprowadza nam dwa domniemania prawne, które stanowią wskazówkę do stwierdzenia niewypłacalności. Według pierwszego domniemania niewypłacalność powstaje wtedy, gdy opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące. Drugie domniemanie stanowi natomiast, że niewypłacalność powstaje wtedy kiedy zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający 24 miesiące.

Od chwili wystąpienia niewypłacalności liczy się natomiast termin na złożenie wniosku upadłościowego. Termin ten wynosi natomiast 30 dni. Jeśli jednak niewypłacalność powstała w związku z pandemią COVID-19 termin ten ulega zawieszeniu.

Upadłość fundacji, upadłość stowarzyszenia – odpowiedzialność zarządu za zobowiązania?

Zobowiązania podatkowe

Niezależnie od tego czy fundacja i stowarzyszenie prowadzą działalność gospodarczą, zarząd fundacji czy stowarzyszenia może ponosić odpowiedzialność osobistym majątkiem za zobowiązania podatkowe. Zgodnie bowiem z art. 116a ordynacji podatkowej, członek zarządu fundacji i stowarzyszenia może ponosić odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe kierowanego podmiotu. Warunkiem jest jeden uprzednie stwierdzenie, że egzekucja z majątku stowarzyszenia lub fundacji okazała się w całości lub części bezskuteczna. Przed wystąpieniem przeciwko członkowi zarządu, organ podatkowy powinien zatem spróbować ściągnąć należność bezpośrednio od fundacji czy stowarzyszenia. Aby uniknąć przejścia zobowiązań podatkowych na swoją osobę, członek zarządu powinien wskazać mienie stowarzyszenia lub fundacji, z którego organ podatkowy może uzyskać zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. W przypadku fundacji czy stowarzyszeń prowadzących działalność gospodarczą od osobistej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, może dodatkowo uchronić członka zarządu złożenie wniosku upadłościowego w ustawowym terminie.

Pozostałe zobowiązania

W przypadku fundacji i stowarzyszeń nieprowadzących działalności gospodarczej, członkowie zarządów nie odpowiadają za inne niż podatkowe zobowiązania prawne tych podmiotów.  W przypadku natomiast fundacji i stowarzyszeń będących przedsiębiorcami, członkowie zarządu mogą ponosić odpowiedzialność własnymi prywatnymi majątkami za wszystkie pozostałe zobowiązania. Jedyną możliwością uniknięcia tego rodzaju odpowiedzialności jest złożenie w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości reprezentowanego przez siebie podmiotu.



covid-19 a upadłość

Pandemia COVID-19 a upadłość przedsiębiorstwa

Od 20 marca 2020 r. obowiązuje w Polsce stan epidemii. Wcześniej od dnia 13 marca 2020 r. obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego. W związku z niesłabnącą falą zachorowań nie zanosi się aby pandemia koronawirusa ustąpiła w ciągu najbliższych miesięcy. Za falą zachorowań nadchodzi niestety także recesja gospodarcza, która szczególnie uderzy w przedsiębiorców. Mając to na uwadze, ustawodawca przygotował szereg zmian, które dotyczą upadłości. COVID-19 a upadłość przedsiębiorstwa – jakie zmiany przygotował ustawodawca?

COVID-19 a upadłość przedsiębiorstwa – ustawodawstwo

W pierwszym pakiecie ustaw składających się na tzw. tarczę antykryzysową 1.0, ustawodawca nie zmodyfikował zasad upadłości. Przyczyną takiego stanu rzeczy, było z pewnością niedawne wejście w życie nowelizacji prawa upadłościowego odnoszącej się zwłaszcza do konsumentów. O zmianach w upadłości obowiązujących od 24 marca 2020 r. można poczytać w innym artykule na moim blogu (czytaj więcej).

W związku jednak z faktem, iż spowolnienie gospodarcze w pierwszej kolejności uderzyło
w przedsiębiorców, rząd zdecydował się na zliberalizowanie zasad upadłości w kolejnym pakiecie kryzysowym. Zmiany te weszły w życie wraz z przyjęciem z dniem 18 kwietnia 2020 r. tzw. tarczy antykryzysowej 2.0. Jakie zmiany wprowadzono?

COVID-19 a upadłość

Zawieszenie terminu na złożenie wniosku upadłościowego – COVID-19 a upadłość

Najważniejszą zmianą jaka obowiązuje od 18 kwietnia 2020 r. jest niewątpliwie ustawowe zawieszenie terminu na złożenie wniosku o upadłość przedsiębiorstwa.

Przypomnijmy, iż ogólne zasady prawa upadłościowego nakładają na przedsiębiorcę obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od dnia wystąpienia niewypłacalności. Termin ten wiąże zarówno przedsiębiorcę prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, wspólników w spółkach osobowych jak również członków zarządu spółek kapitałowych. Niewypłacalność jest natomiast rozumiana jaka utrata zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Zgodnie z wprowadzonymi zmianami, w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii wprowadzonych z powodu COVID-19, bieg terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega przerwaniu. Oznacza to, iż termin na złożenie wniosku biegnie dopiero od chwili ustania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Na złożenie wniosku upadłościowego, przedsiębiorca będzie miał zatem 30 dni od zakończenia stanu epidemii. Ale czy termin ulega zawieszeniu w każdym przypadku?

Kiedy termin na złożenie wniosku nie ulegnie zawieszeniu?

Od każdej zasady są oczywiście wyjątki. Termin ulega zawieszeniu tylko jeżeli niewypłacalność powstała w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Jednocześnie niewypłacalność musi być ściśle powiązana z chorobą COVID-19.

Oznacza to, iż jednym powodem złej sytuacji finansowej przedsiębiorcy muszą być skutki epidemii. Przykładowo może to być spadek liczby klientów, wypowiedzenie umowy przez kontrahenta czy potrzeba izolacji znacznej części pracowników.

Jeżeli natomiast zła sytuacja przedsiębiorstwa zaistniała już przed pandemią, termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nie ulegnie zawieszeniu. Tak samo będzie jeżeli stan niewypłacalności powstał co prawda w okresie pandemii ale nie był związany z jej skutkami. Przykładowo w przypadku np. pożaru zakładu pracy i powiązaną z tym utratą płynności finansowej, termin na zgłoszenie upadłości nie ulega zawieszeniu. W tym przypadku pożar zakładu pracy nie jest bowiem następstwem COVID-19.

COVID-19 a upadłość

Kontrola finansów przedsiębiorstwa a COVID-19

Przedsiębiorcy muszą nadal skrupulatnie kontrolować stan finansów prowadzonego przedsiębiorstwa. Jest to szczególnie ważne, gdyż w trakcie trwania stanu epidemicznego lub stanu epidemii wierzyciele wciąż mogą składać wnioski o ogłoszenie upadłości. W Polsce stan zagrożenia epidemicznego formalnie obowiązywał od dnia 13 marca 2020 r., a od 20 marca 2020 r. przekształcił się w trwający aktualnie stan epidemii.

Co musi zrobić przedsiębiorca? Jeśli jego firma znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, to musi ustalić dwie okoliczności:

  1. czy przed dniem 13 marca 2020 r., jego przedsiębiorstwo kwalifikowało się do upadłości, oraz
  2. jaka jest przyczyna niewypłacalności.

Jest to o tyle ważne, iż nieterminowe zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa wiąże się z szeregiem negatywnych i daleko idących konsekwencji prawnych.

Przyspieszone postępowanie upadłościowe

A co zrobić w sytuacji gdy COVID-19 nadszarpnął finanse przedsiębiorcy ale firma nie kwalifikuje się do upadłości? Mając na uwadze konieczność zachowania przedsiębiorstw i miejsc pracy, rząd zdecydował się również na wprowadzenie tzw. przyśpieszonego postępowania restrukturyzacyjnego. Z uwagi na znaczącą odmienność tego rozwiązania, omówię to postępowanie w kolejnym wpisie na blogu.



Długi rolnika

Długi rolnika – restrukturyzacja zadłużenia gospodarstw rolnych

W jednym z moich pierwszych wpisów na blogu poruszałem temat upadłości gospodarstw rolnych (zobacz). Pomimo wejścia w życie nowelizacji prawa upadłościowego w dniu 24 marca 2020 r., podstawowa zasada pozostała niezmienna. Rolnik prowadzący gospodarstwo rolne i nie wykazujący dodatkowej aktywności gospodarczej nie może starać się o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa i może wystąpić o upadłość konsumencką. W jej ramach może liczyć na umorzenie długów lecz wiązać będzie się to z utratą całego majątku w tym gospodarstwa rolnego. Z drugiej strony, w dniu 8 lutego 2019 r. weszła w życie ustawa o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne. Przyznaje ona rolnikom prowadzącym gospodarstwa rolne wsparcie w spłacie posiadanych przez nich zobowiązań. Długi rolnika mogą zostać zatem zrestrukturyzowane.

Długi rolnika – kto może starać się o restrukturyzację?

Wsparcie restrukturyzacyjne zgodnie z ustawą przysługuje podmiotowi, który:

  1. prowadzi działalność rolniczą (może to być rolnik prowadzący indywidualne gospodarstwo a także spółka prawa handlowego o ile taką działalność wykonuje),
  2. posiada długi pieniężne wynikające z prowadzonej działalności rolniczej,
  3. ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce,
  4. jest właścicielem gospodarstwa rolnego (użytki rolne przekraczające 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy),
  5. prowadzi działalność rolniczą przynajmniej przez 3 lata,
  6. jest niewypłacalny w rozumieniu ustawy prawo upadłościowe (jako niewypłacalność traktować należy zatem stan utraty płynności finansowej),
  7. nie jest w trakcie postępowania upadłościowego lub restrukturyzacyjnego (prowadzonego na podstawie ustawy prawo restrukturyzacyjne).
długi rolnika

Na czym polega restrukturyzacja?

Zgodnie z ustawą, restrukturyzacja polega na wsparciu finansowym świadczonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (lub Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa). Wsparcie to pomoże zmniejszyć długi rolnika i wyjść z zadłużenia bez całkowitej utraty majątku.

Restrukturyzacja występuje w wariantach:

WARIANT 1 – udzielenie rolnikowi przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pomocy publicznej w formie:

  • dopłaty do oprocentowania kredytu udzielonego przez bank na sfinansowanie spłaty zadłużenia powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej,
  • pożyczki na sfinansowanie spłaty zadłużenia powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej.

WARIANT 2 – udzielanie rolnikowi przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa pomocy publicznej w formie gwarancji zabezpieczającej spłatę kredytu udzielonego przez bank na sfinansowanie spłaty zadłużenia powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej.

WARIANT 3przejęcie przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa długu rolnika powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej pod warunkiem przeniesienia własności całości albo części nieruchomości rolnej na rzecz Skarbu Państwa.

Aby skorzystać z wybranej formy wsparcia, rolnik musi złożyć wniosek zawierający plan restrukturyzacyjny.  Plan ten musi zostać zaakceptowany przez właściwego dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Przed złożeniem wniosku należy dobrze zastanowić się nad formą pomocy. Każdy z wariantów niesie bowiem ze sobą określone obowiązki. Przed skorzystaniem z pomocy warto zatem zasięgnąć fachowej porady.

Plan restrukturyzacji gospodarstwa rolnego

Warunkiem skorzystania z pomocy jest sporządzenie planu restrukturyzacyjnego. Plan powinien zawierać:

  1. opis sytuacji gospodarstwa rolnego,
  2. opis wpływu pomocy na gospodarstwo rolne,
  3. analizę i ocenę stanu ekonomiczno-finansowego,
  4. opis działań, które będą podejmowane w celu przywrócenia zdolności do pokrywania kosztów prowadzonej działalności rolniczej oraz spłaty zadłużenia,
  5. wskazanie okresu restrukturyzacji, w którym nastąpi przywrócenie zdolności do pokrywania kosztów prowadzonej działalności rolniczej oraz spłaty zobowiązań finansowych.

Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego akceptuje plan restrukturyzacji na wniosek rolnika, w terminie 30 dni od dnia złożenia tego wniosku wraz z planem restrukturyzacji.



upadłość 2019

Upadłość 2020. Rewolucja w postępowaniu upadłościowym. Jakie zmiany wprowadzono w procedurze oddłużeniowej?

Upadłość 2020 – Prezydent podpisał 6 września 2019 r. ustawę o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw. Ustawa weszła w życie w terminie 6 miesięcy od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw tj. 24 marca 2020 r.Wszelkie rozpoczęte do tego czasu postępowania upadłościowe będą toczyć się według starych przepisów. O podstawowych założeniach nowelizacji wspominałem już w jednym z wcześniejszych wpisów na blogu. W dzisiejszym wpisie wskażę co się zmieni, gdy ustawa wejdzie w życie.

Upadłość 2020 – główne założenia ustawy nowelizującej

Ustawę określić można mianem rewolucyjnej, gdyż zmieniła ona wiele aspektów postępowania upadłościowego. Przy czym nie chodzi tutaj jedynie o upadłość konsumencką. Głównym założeniem stojącym u podstaw jej uchwalenia jest wola ustawodawcy w przyśpieszeniu rozpoznawania spraw upadłościowych. Większą rolę niż dotychczas pełnić będzie syndyk, sprawy upadłościowe rozpoznawać będą też referendarze sądowi. Wszystko to w celu szybszego rozpoznawania wniosków upadłościowych z uwagi na stale rosnącą liczbę nowych spraw i przepełnienie sądów. Najdalej idące zmiany dotyczą jednak ułatwienia upadłości przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz warunków i trybów tzw. upadłości konsumenckiej.

Upadłość przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą – uproszczenie procedury

Jak było?

Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, upadłość przedsiębiorcy jednoosobowego od strony formalnej nie różni się zasadniczo od upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jeśli przedsiębiorca przejdzie cały proces upadłościowy, może liczyć na umorzenie całości lub części zobowiązań. Jest to możliwe po wykonaniu plany spłaty jeśli sąd stwierdzi, iż złożył wniosek w terminie. To właśnie spóźnione składanie wniosków o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy, jest największym problemem obecnie obowiązujących przepisów ustawy prawo upadłościowe. Jeśli upadły przedsiębiorca nie złożył wniosku w terminie, nie mógł liczyć na umorzenie zobowiązań w ramach upadłości firmowej. Ponadto wniosek o upadłość konsumencką mógł złożyć dopiero po upływie 10 lat. Nowa ustawa zmienia i uprasza procedurę upadłości przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą.

upadłość 2019

Upadłość 2020 – zasady

W procedurze upadłości przedsiębiorcy wprowadzono następujące zmiany:

1. Dochody w masie upadłości

W przypadku ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, która posiada na utrzymaniu inne osoby (np. żonę, dzieci, rodziców), do masy upadłości (czyli po prostu likwidowanego bądź potrącanego przez syndyka majątku) nie wchodzić będzie ta część dochodu upadłego, która odpowiadać będzie iloczynowi liczby osób pozostających na utrzymaniu i 150% kwoty określonej w ustawie o pomocy społecznej (na ten moment jest to kwota 316,00 zł).

2. Wyłączenie dochodu z masy upadłości

Sędzia sprawujący nadzór nad postępowaniem, będzie mógł również określić jaka pozostała część dochodu upadłego przedsiębiorcy nie będzie wchodzić do masy upadłości. Będzie to robić mając na uwadze szczególne potrzeby upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu. Pod uwagę będzie brał tutaj ich stan zdrowia, potrzeby mieszkaniowe oraz możliwości ich zaspokojenia.

3. Wyłączenie przedmiotów z masy upadłości

Sędzia będzie mógł również wyłączyć określone przedmioty lub nieruchomości z masy upadłości. Stanie się tak przede wszystkim gdy ich zbycie przez syndyka będzie trudne lub kosztowne.

4. Czynsz z sumy sprzedaży

Przedsiębiorca posiadający nieruchomość, w której zamieszkuje i nie ma możliwości innego zaspokajania swoich potrzeb mieszkaniowych otrzyma z sumy uzyskanej ze sprzedaży tej nieruchomości przez syndyka, kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu podobnej nieruchomości za okres od 12 do 24 miesięcy. Kwota ta nie będzie wchodzić do masy upadłości i upadły będzie mógł ją samodzielnie rozporządzać.

5. Rozdzielność majątkowa

Małżonek upadłego (także małżonek rozwiedziony) przedsiębiorcy będzie mógł w drodze powództwa lub zarzutu żądać ustalenia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną. Będzie musiał jednak wykazać, że nie wiedział o podstawach do ogłoszenia upadłości zadłużonego małżonka.

6. Zmiana umowy alimentacyjnej

Syndyk będzie mógł żądać zmiany orzeczenia lub umowy w zakresie obowiązku alimentacyjnego spoczywającego na upadłym przedsiębiorcy.

7. Umorzenie zobowiązań

Najistotniejsza zmiana dotyczy jak wspominałem ułatwienia możliwości umorzenia zobowiązań. W terminie trzydziestu dni od dnia obwieszczenia postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego upadły przedsiębiorca będzie mógł złożyć wniosek o ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym. W tym samym terminie jeśli upadły wykaże, że nie jest trwale niezdolny do dokonywania spłat w ramach planu, będzie mógł złożyć wniosek o umorzenie zobowiązań bez jego ustalania. Jeśli niezdolność do spłaty nie będzie miała charakteru trwałego (np. przejściowe problemy ze zdrowiem) sąd będzie mógł zastosować tzw. warunkowe umorzenie zobowiązań. Umorzenie nastąpi w tym przypadku pod warunkiem, że w ciągu 5 lat od wydania postanowienia, upadły ani żaden z jego wierzycieli nie wystąpi o ustalenie planu w związku z ustaniem przeszkody do spłaty. W okresie tych 5 lat na upadłego nałożony będzie obowiązek składania corocznych sprawozdań ze swojej sytuacji majątkowej i zawodowej.

Sąd będzie mógł oddalić wniosek o ustalenie planu spłaty (bądź wniosek o umorzenie zobowiązań) jedynie w dwóch przypadkach:

  • wobec zaistnienia sytuacji w której upadły przedsiębiorca doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności poprzez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań, lub
  • w przypadku gdy w ciągu ostatnich 10 lat przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do upadłego prowadzono już postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część zobowiązań.

Jeżeli jednak upadły wykaże, iż zachodzą wobec niego przesłanki słuszności lub humanitarne, sąd nie oddali jego wniosku.

8. Plan spłaty

W postanowieniu o ustaleniu planu spłaty sąd będzie również ustalał, czy upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub na skutek rażącego niedbalstwa. Ponadto będzie określać w jakim zakresie nie dłuższym niż 36 miesięcy będzie miał obowiązek  wykonywania planu.

Jeśli sąd ustali, że upadły przyczynił się do niewypłacalności plan spłaty będzie ustalany w przedziale od 36 do 84 miesięcy. Do tej pory przesłanka umyślności lub rażącego niedbalstwa zupełnie dyskwalifikowała możliwość umorzenia zobowiązań. Na podstawie nowych przepisów będzie ona jedynie wpływać na okres obowiązku wykonywania planu spłaty.

upadłość 2019

Upadłość konsumencka – łatwiejsza procedura, dłuższy czas wykonywania planu dla nierzetelnych dłużników

Podobne udławienia jak przedsiębiorcy otrzymują również konsumenci. Upadłość 2020 wprowadza szereg zmian dla konsumentów. Będą musieli oni składać jednak bardziej rozbudowane wnioski o ogłoszenie upadłości.

1. Wniosek o ogłoszenie upadłości

Do nowych obligatoryjnych okoliczności, które będą musieli przedstawiać w swoich wnioskach dodano:

  1. opis informacji o osiągniętych przychodach oraz o kosztach poniesionych na swoje utrzymanie oraz osób pozostających na utrzymaniu, w ostatnich 6 miesiącach przed dniem złożenia wniosku,
  2. informację o czynnościach prawnych dokonanych przez dłużnika w ostatnich 12 miesiącach przed dniem złożenia wniosku,  których przedmiotem były nieruchomości, akcje lub udziały w spółkach,
  3. informację o czynnościach prawnych dokonanych przez dłużnika w ostatnich 12 miesiącach przed dniem złożenia wniosku, których przedmiotem były ruchomości, wierzytelności lub inne prawa, a których wartość przekracza 10 000,00 zł.

2.Negatywne przesłanki upadłościowe

Najistotniejszą zmianą, podobnie jak w przypadku przedsiębiorców, jest zmiana tzw. negatywnych przesłanek upadłościowych. Chodzi tutaj o okoliczności przyznające sędziemu prawo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Na podstawie aktualnych jeszcze przepisów, sądy najczęściej oddalały wniosek na podstawie stwierdzenia, że dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Sąd oddala również obecnie wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku:

  1. w stosunku do dłużnika prowadzono postępowanie upadłościowe według przepisów tytułu niniejszego, jeżeli postępowanie to zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek dłużnika,
  2.  ustalony dla dłużnika plan spłaty wierzycieli uchylono na podstawie przepisu,
  3. dłużnik, mając taki obowiązek, wbrew przepisom ustawy nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,
  4. czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Upadłość 2020

Powyżej wymienione przesłanki negatywne w nowej upadłości zostaną zastąpione dwiema okolicznościami. Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości:

  1. wobec zaistnienia sytuacji w której upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności poprzez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań lub,
  2. w przypadku gdy w ciągu ostatnich 10 lat przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do upadłego prowadzono już postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część zobowiązań.

Jest to zatem daleko idące złagodzenie negatywnych przesłanek upadłościowych. Zmiana ta znacząco wpłynie na poszerzenie kręgu osób pragnących starać się o upadłość. W stosunku do konsumenta obowiązywać również opisane powyżej zasady ustalania okresu planu spłaty. Konsument będzie mógł również starać się o warunkowe umorzenie zobowiązań.

papiery

Upadłość 2020 – podsumowanie

W artykule przedstawiłem jedynie najważniejsze w mojej ocenie zmiany. Innych niuansów nowelizacji jest naprawdę sporo i będę je szczegółowo przedstawiał i opisywał w kolejnych wpisach.

Wraz z wejściem w życie nowelizacji, każdy w tym sądy zaczną uczyć się nowych przepisów i rozwiązań. W związku z tym na początku jej obowiązywania, okresy oczekiwania na ogłoszenie upadłości mogą się znacznie wydłużyć. Nie sposób również stwierdzić, jak sądy będą podchodzić do zmienionych przesłanek upadłościowych. Nie wiadomo również czy wyznaczanie 6-letnich planów spłaty stanie się powszechnie stosowanym rozwiązaniem.



upadłość spółki

Upadłość spółki z o.o. – odpowiedzialność członka zarządu

Członek zarządu spółki z o.o. ma obowiązek zgłosić do właściwego sądu upadłość spółki, w terminie 30 dni od dnia wystąpienia niewypłacalności spółki. Brzmi prosto ale w rzeczywistości temat jest skomplikowany. Kiedy występuje bowiem owa niewypłacalność ? Ustawa lakonicznie definiuje niewypłacalność.  Jest to stan, w którym dłużnik nie jest w stanie na bieżąco regulować swoich zobowiązań pieniężnych.

Kiedy powstaje obowiązek ogłaszania upadłości spółki?

W przypadku spółki z o.o. ciężko jest nawet samemu przedsiębiorcy ocenić czy spółka utraciła już bieżącą zdolność płatniczą. Braki finansowe utrudniające regulowanie wymagalnych wierzytelności a także brak perspektyw na zysk, powinny uzmysłowić członkowi zarządu, iż powinien zastanowić się nad upadłością. Mając na uwadze trudności w należytej ocenie finansów spółki pod kątem obowiązku upadłościowego, ustawodawca wprowadza dwa domniemania prawne.

Według pierwszego, spółka może zostać uznana za niewypłacalną jeżeli zaległość w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące.

Drugie domniemanie odnosi się natomiast do całościowego obrazu majątkowego firmy. Niewypłacalność może bowiem powstać także wówczas gdy zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku spółki. Przy czym stan ten, utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Kto powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. ?

Kilkukrotnie zgłaszali się do mnie na poradę byli członkowie spółek z o.o., którzy ponosili odpowiedzialność w związku z pełnioną w przeszłości funkcją. Na zadane im pytanie, czy próbowali składać wniosek o upadłość spółki, często słyszałem odpowiedz w stylu: „Panie mecenasie bardzo chciałem ale pozostali członkowie zarządu nie wyrazili zgody”.

Sposób reprezentacji spółki w postaci reprezentacji łącznej nie ma żadnego wpływu na obowiązek zgłoszenia wniosku upadłościowego. Jeśli zatem do składania oświadczeń w imieniu spółki, jej umowa przewiduje konieczność współdziałania przynajmniej dwóch członków zarządu łącznie (bądź z prokurentem) to ta zasada nie obowiązuje w przypadku składania wniosku upadłościowego.

Najkrócej rzecz ujmując każdy z członków zarządu ma swój własny i indywidualny obowiązek jego zgłoszenia. Oczywiście najlepiej aby członkowie byli zgodni i złożyli wspólny wniosek.

Inną kwestią jest co ma zrobić nowo powołany członek zarządu, który w chwili przyjęcia posady obejmuje funkcję w spółce już niewypłacalnej. W takim przypadku termin na złożenie wniosku upadłościowego w stosunku do jego osoby biegnie od chwili jego wyboru.

Czy inne osoby działające w imieniu spółki mają obowiązek zgłosić wniosek upadłościowy?

Tak, taką osobą jest zarządca sukcesyjny,którego rolę wyjaśniałem w innym wpisie na blogu. W przypadku powołania zarządcy sukcesyjnego obowiązek zgłoszenia wniosku upadłościowego spoczywa także na nim. Jeżeli niewypłacalność wystąpiła przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego, termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości biegnie od dnia, w którym zarządca został ustanowiony. Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki przez zarządcę sukcesyjnego nie wymaga zgody osób, na rzecz których działa.

Drugą osobą, która ma obowiązek ogłosić upadłość spółki jest likwidator spółki. Jeżeli w trakcie postępowania dotyczącego rozwiązywania spółki okaże się, że powstaje obowiązek ogłoszenia upadłości, likwidator odpowiada na takich samych zasadach jak członek zarządu. Prokurent spółki, którego osobę opisywałem w poprzednim wpisie, nie jest natomiast zobowiązany do złożenia wniosku upadłościowego.



Odpowiedzialność członka zarządu za niezłożenie wniosku upadłościowego spółki

Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może ponieść konsekwencje na różnego rodzaju płaszczyznach. Podlega on zatem odpowiedzialności:

a) cywilnej za zobowiązania spółki;
b)  podatkowej;
c) karnej;
d) poprzez ustanowienie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej

upadłość spółki
A. Odpowiedzialność cywilna za zobowiązania spółki

Bezpośrednia odpowiedzialność za zobowiązania finansowe spółki, jest chyba jedną z najdotkliwszych konsekwencji jakie może ponieść członek zarządu, który nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości. Najpopularniejszym środkiem stosowanym przez wierzycieli spółki jest powództwo sądowe o zapłatę przeciwko członkowi zarządu oparte na art. 299 ustawy Kodeks spółek handlowych. Artykuł ten stanowi, iż w przypadku bezskutecznej egzekucji z majątku spółki członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.

Członek zarządu może się jednak uwolnić od odpowiedzialności za długi spółki. Musi jednak dowieść, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości. Od odpowiedzialności może się również zwolnić jeżeli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy.

Wykazanie jednak braku winy jest bardzo trudne w sądzie. W orzecznictwie sądów przejawiały się przypadki gdy za brak uznawano długotrwałą chorobę, czy niedopuszczenie członka zarządu do informacji dotyczących spółki, pod warunkiem jednak podejmowania przez niego czynności mających zmienić ten stan. Niezgłoszenie zatem wniosku upadłościowego może prowadzić do „przejęcia” zobowiązań spółki na siebie. Oznacza to obowiązek zaspokojenia wierzyciela z całego swojego majątku prywatnego.

B. Odpowiedzialność podatkowa

Członek zarządu, który nie zgłosił wniosku upadłościowego może przejąć spółkowe zobowiązania podatkowe. Ponadto również zobowiązania wynikające z obowiązku regulowania składek na ubezpieczenie społeczne. Tutaj zasada jest podobna. Członek zarządu odpowiada za zobowiązania publicznoprawne spółki, jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się w całości (tutaj także w części) bezskuteczna a on sam nie obroni się dzięki złożeniu wniosku upadłościowego lub brakiem winy w jego zgłoszeniu.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Odpowiedzialność podatkowa może okazać się czasem równie dolegliwa jak odpowiedzialność cywilna. Urząd skarbowy nie musi bowiem prowadzić wobec spółki postępowania sądowego. Decyzja określająca obowiązek skarbowy jest bowiem od razu wymagalna i podlegająca egzekucji. Skarbówka jest zatem znacznie szybsza w działaniu niż wierzyciele z sektora prywatnego.

C. Odpowiedzialność karna

Podstawą odpowiedzialności karnej jest art. 586 ustawy Kodeks spółek handlowych. Wskazuje on, że kto, będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Karane jest w omawianym przypadku wyłącznie niezgłoszenie wniosku o upadłość, a nie nieprawidłowe jego zgłoszenie. Zgłoszenie wniosku o upadłość np. do złego sądu lub zawierającego niewłaściwe dane nie jest karalne. Karane jest jednak złożenie wniosku o upadłość po terminie 30 dni od wystąpienia niewypłacalności.

upadłość spółki
D. Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej

Ostatnią z omawianych sankcji jest możliwość orzeczenia dla osoby będącej członkiem zarządu. zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd może ustanowić ów zakaz na okres od roku do 10 lat. Zakaz ten oznacza w praktyce brak możliwości legalnego prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Ponadto brak możliwości pełnienia funkcji:

  • zarządcy sukcesyjnego;
  • członka rady nadzorczej;
  • członka komisji rewizyjnej;
  • reprezentanta lub pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tej działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia.

Zakaz ten może być ustanowiony wobec osoby, która będąc do tego zobowiązana nie złożyła w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości. Co ciekawe, może zostać nałożony również na osobę faktycznie zarządzającą przedsiębiorstwem. Stanie się to gdy osoba ta istotnie przyczyniła się do niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie. Jest to zatem odpowiedzialność podmiotów, które pod płaszczem pełnienia innych funkcji w rzeczywistości prowadzą i reprezentują spółkę. Przykładowo mogą być to członkowie rady nadzorczej albo prokurenci.

Upadłość spółki 2020 r.

Nowelizacja ustawy prawo upadłościowe, która obowiązuje od 24 marca 2020 r. nie przyniosła zmian w procedurze upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Na skutek złagodzenia jednak wymogów upadłości konsumenckiej o taki wariant upadłości mogą się starać się z większym powodzeniem członkowie zarządów. O upadłość konsumencką będą mogli wystąpić nawet Ci członkowie zarządów, którzy nie dochowali w przeszłości obowiązku złożenia wniosku spółki. W zależności od sytuacji takiej osoby, sąd będzie indywidualnie podejmował decyzję o czasie trwania planu spłaty.




upadłość firmy

Upadłość firmy. Czym jest i kiedy powstaje obowiązek jej ogłoszenia?

Z bieżącej obserwacji rynku i doświadczeń moich Klientów zauważam, iż wiedza prawna na temat upadłości firmy jest w naszym społeczeństwie niewielka. Przedsiębiorcom, którzy niejednokrotnie poświęcili wiele czasu, pracy, energii i pieniędzy w rozwój firmy, ciężko pogodzić się z porażką. Czasem trzeba jednak zrobić krok w tył aby w przyszłości zrobić dwa kroki do przodu. Upadłość firmy staje się wówczas konieczna.

Upadłość firmy – ciężka lecz konieczna decyzja przedsiębiorcy.

Często spotykanym scenariuszem jest sytuacja w której przedsiębiorca prowadzący nierentowną firmę, po wielu próbach wyjścia na prostą, doprowadza do całkowitego jej krachu. Przedsiębiorca próbuje ratować się zaciąganiem kolejnych zobowiązań, odwlekaniem spłaty zadłużenia względem ZUS-u czy skarbówki. Kiedy długi przeradzają się jednak z czasem w postępowania sądowe i komornicze, ciężko jest odzyskać płynność finansową. Po przekroczeniu pewnej granicy, lawina zadłużenia całkowicie grzebie przedsiębiorcę i jego firmę. Przed wspomnianym scenariuszem można uwolnić się składając w odpowiednim terminie wniosek o ogłoszenie upadłości naszego przedsiębiorstwa.

Czy upadłość firmy jest obowiązkiem przedsiębiorcy?

Teoretycznie nie można nikogo zmusić do ogłoszenia upadłości. Niezgłoszenie jednak wniosku upadłościowego prowadzi do szeregu negatywnych konsekwencji prawnych i życiowych. W określonych okolicznościach upadłość firmy jest bowiem obowiązkiem przedsiębiorcy. Co istotne, nadmienić można w tym miejscu, że sąd może w niektórych sytuacjach ogłosić naszą upadłość na wniosek wierzyciela.

Kiedy przedsiębiorca powinien zgłosić wniosek o upadłość i dlaczego jego złożenie w odpowiednim terminie jest takie istotne?

Zgodnie z przepisami prawa przedsiębiorca ma 30 dni od wystąpienia stanu niewypłacalności na zgłoszenie upadłości firmy.

Czym jest owa niewypłacalność ? Zgodnie z normatywną definicją jest to stan w którym dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Na różnych stronach internetowych można natknąć się na twierdzenia, iż niewypłacalność powstaje gdy opóźnienie w płatnościach przekracza 3 miesiące. Nie jest to jednak do końca prawda. Ustalenie kiedy wystąpił stan niewypłacalności, jest jednym z najtrudniejszych aspektów postępowania upadłościowego.

W uproszczeniu, niewypłacalność powstaje, gdy przedsiębiorca nie jest w stanie regulować zobowiązań z powodu braku możliwości finansowych. Przy czym nie ma również perspektyw na polepszenie sytuacji firmy. Kiedy zatem czujemy, iż utraciliśmy płynność, której przywrócenie będzie niemożliwe, należy niezwłocznie udać się do prawnika, który przeanalizuje naszą sytuację i pomoże nam w rozpoczęciu procedury upadłościowej.

upadłość firmy

Procedura upadłości przedsiębiorcy

Kiedy ustalimy już, iż nasze przedsiębiorstwo utraciło płynność, należy zgłosić upadłość firmy do sądu. Z jakich elementów składa się wniosek upadłościowy? Pierwszą częścią wniosku jest uzasadnienie. W uzasadnieniu opisujemy historię naszej firmy z uwzględnieniem naszego stanowiska co do czasu wystąpienia niewypłacalności.

Załącznikami do wniosku są kolejno:

  • wykaz majątku z jego szacunkową wyceną;
  • bilans rachunkowy;
  • spis wierzycieli z uwzględnieniem wysokości zadłużenia;
  • spis dłużników własnych;
  • oświadczenie o spłatach wierzytelności w okresie 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku;
  • wykaz tytułów egzekucyjnych i tytułów wykonawczych (wykaz wyroków i nakazów);
  • wykaz zabezpieczeń na majątku.

Sprawy o ogłoszenie upadłości rozpoznaje sąd właściwy dla głównego ośrodka podstawowej działalności dłużnika. Głównym ośrodkiem podstawowej działalności jest miejsce, w którym przedsiębiorca regularnie zarządza swoją działalnością o charakterze ekonomicznym i które jako takie jest rozpoznawalne dla jego klientów.

W ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku sąd powinien podjąć stosowne działania prawne. W pierwszej kolejności sąd zabezpiecza majątek dłużnika. Jednym z najpopularniejszych sposobów zabezpieczenia jest ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Nadzorca sprawuje kontrolę nad firmą do czasu orzeczenia. Wszelkie ważniejsze sprawy dot. firmy muszą być z nim konsultowane a on sam posiada daleko idące możliwości kontroli przedsiębiorstwa.

Jeżeli przedsiębiorstwo jest jeszcze aktywne i posiada majątek, sąd wyznaczy rozprawę na której przedsiębiorca własnymi słowami przybliży sądowi swoją historię. Jeżeli sąd uzna, iż z posiadanego majątku można pokryć cześć zobowiązań oraz kosztów procesu, ogłosi upadłość przedsiębiorcy.

Ogłoszenie upadłości to jednak dopiero zamknięcie początkowego etapu. Do przedsiębiorstwa wyznaczany jest bowiem syndyk, który stopniowo wygasza firmę i dokonuje likwidacji jej majątku. Jeżeli przedsiębiorca jednoosobowy współpracuje z sądem i syndykiem, może w odpowiednim czasie złożyć wniosek o umorzenie zobowiązań jakie pozostały po likwidacji firmy. Oznacza to, iż po przeprowadzeniu całego postępowania, były już przedsiębiorca wychodzi z niego bez długów i może rozpocząć nowe życie.

Co w sytuacji gdy nie pozostawiamy żadnego majątku?

Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, gdy nie będzie możliwości zaspokojenia wierzycieli w jakimkolwiek racjonalnym stopniu. Przy ocenie tej sąd weźmie również pod uwagę wysokie koszty postępowania, które w pierwszej kolejności pokryć musi upadły. Nie oznacza to jednak naszej definitywnej porażki.

upadłość

Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości firmy i co dalej?

Jeżeli sąd oddali nasz wniosek o ogłoszenie upadłości firmy nie możemy załamywać rąk. Jeśli czujemy, że dalsze prowadzenie działalności nie ma już sensu, powinniśmy złożyć wniosek o wykreślenie naszej działalności z rejestru. Gdy przestaniemy być przedsiębiorcom, możemy starać się o ogłoszenie tzw. upadłości konsumenckiej. Szczegółowo o upadłości konsumenckiej możesz poczytać w innych moich wpisach na blogu.

W przypadku byłych przedsiębiorców, sąd bada czy w okresie 10 lat przed dniem złożenia wniosku, były przedsiębiorca zgłosił wniosek o upadłość swojej firmy i czy uczynił to w terminie. Jeżeli zatem wniosek przedsiębiorcy został oddalony z uwagi na brak majątku, lecz został złożony w terminie, to sąd może ogłosić wobec takiej osoby upadłość konsumencką. W gorszej sytuacji są przedsiębiorcy, którzy złożyli stosowne wnioski lecz złożyli je za późno (tj. po terminie 30 dni od dnia wystąpienia niewypłacalności). Przedsiębiorcy, którzy nie złożyli w ogóle wniosków o ogłoszenie upadłości swoich firm, lecz zlikwidowali swoje przedsiębiorstwa, mają nikłe jeśli nie zerowe szanse na pomyślne rozpatrzenie wniosku o upadłość konsumencką.

Przedsiębiorcy, którzy złożyli spóźnione wnioski o upadłość swych firm, bądź którzy nie złożyli ich wcale, mogą jednak próbować ogłosić swoją upadłość w wariancie konsumenckim, powołując się na klauzulę słuszności i humanitaryzmu, o której również wspominałem już w poprzednich wpisach.

Czy warto starać się o ogłoszenie upadłości  firmy?

Postępowanie upadłościowe jest niezwykle skomplikowanym i złożonym procesem. Niezależnie od przyjętego wariantu wiąże się ono zawsze z końcem funkcjonowania naszego biznesu. Podjęcie jednak odpowiednich kroków prawnych, pozwoli nam w przyszłości na ponowny start. Start już bez długów a może nawet założenie nowej działalności gospodarczej.

Jak przedstawiłem powyżej, wariantów i opcji prawnych jest sporo. Nie można jednak czekać z założonymi rękami i liczyć na cud. Cuda w biznesie zdarzają się rzadko i należy wykorzystywać te opcje, które przewidziało polskie prawo.

Upadłość firmy 2020 r.

Nowelizacja ustawy prawo upadłościowe obowiązująca od 24 marca 2020 r. w znaczącej mierze modyfikuje zasady i przebieg postępowania upadłościowego w wariancie konsumenckim. Ustawa wprowadziła jednak szereg zmian dot. upadłości przedsiębiorców prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze. Nowelizacja wprowadziła m.in.:

  1. przyznanie przedsiębiorcy prawa do uzyskania nieegzekwowalnej sumy pieniężnej pozyskanej ze sprzedaży nieruchomości przeznaczonej na jego cele mieszkalne (dotychczas prawo wydzielenia sumy odpowiadającej maksymalnie 24 miesięcznemu czynszowi przysługiwało jedynie upadłemu w upadłości konsumenckiej),
  2. zmniejszenie limitu zajęcia dokonywanego przez syndyka po ogłoszeniu upadłości,
  3. ułatwienie w stosunku do byłego przedsiębiorcy możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej (złagodzenie wymogów upadłości konsumenckiej w stosunku do byłych przedsiębiorców).


Upadłość konsumencka

Czy osoba prowadząca gospodarstwo rolne może ogłosić upadłość ?

Czy osoba prowadząca gospodarstwo rolne może ogłosić upadłość?

To zależy od charakteru prowadzonego gospodarstwa rolnego.

Już na początku ustawy prawo upadłościowe w art. 6 pkt. 5 możemy przeczytać, że osoby fizyczne prowadzące gospodarstwa rolne, które nie prowadzą innej działalności gospodarczej lub zawodowej nie mogą ogłosić upadłości

Po wstępnej lekturze tego przepisu, osoba nieobeznana z polskim, niejednokrotnie niezrozumiałym prawem wysnułaby wniosek, iż rolnik nie może ogłosić upadłości. Okazuje się jednak, że nie do końca tak jest.

Kto może ogłosić upadłość?

Rzeczywiście osoba prowadząca gospodarstwo rolne i nie wykazująca dodatkowej aktywności gospodarczej nie może starać się o ogłoszenie upadłości. Chodzi tu jednak jedynie o upadłość przedsiębiorcy czyli o podstawowy rodzaj postępowania upadłościowego.

Sytuacja ta nie dotyczy jednak rolnika, który prowadząc gospodarstwo rolne wykonuje dodatkową działalność. Przykładowo może być to działalność polegająca na sprzedaży płodów rolnych w punkcie sprzedaży. Wówczas, uznawany jest on za przedsiębiorcę. W przypadku spełnienia przesłanek przewidzianych w ustawie, nie tylko może, ale nawet musi złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości swojego przedsiębiorstwa.

upadłość gospodarstwo rolne

Kiedy gospodarstwo rolne jest przedsiębiorstwem?

To, czy prowadzone gospodarstwo rolne jest przedsiębiorstwem w rozumieniu przepisów ustawy prawo upadłościowe musi być jednak za każdym razem ocenione indywidualnie. Za stwierdzeniem, iż osoba prowadząca gospodarstwo rolne jest przedsiębiorcą nie przemawia jedynie wypis do ewidencji przedsiębiorców ale przede wszystkim masowa sprzedaż płodów rolnych, wystawianie faktur czy zatrudnianie dużej ilości pracowników sezonowych.

To, że rolnik nie wykazujący dodatkowej aktywności gospodarczej nie może starać się o ogłoszenie upadłości jako przedsiębiorca nie oznacza, że przekraczające jego możliwości zadłużenie będzie ciągnęło się za nim  do końca jego dni. W tym przypadku może ogłosić upadłość na innych zasadach, jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej czyli tzw. upadłość konsumencką. Jest ona zdecydowanie prostsza do przeprowadzenia niż upadłość na zasadach ogólnych. Ponadto wiąże się z niższymi opłatami sądowymi (30,00 złotych zamiast opłaty w wysokości ok. 5000,00 zł, którą to na początku postępowania uiścić muszą przedsiębiorcy).

Idą kolejne zmiany

Dodatkowo, w lipcu 2018 r. do Sejmu trafił rządowy projekt o ustawy o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne. Zakłada on daleko idące propozycje ratowania gospodarstw rolnych, zagrożonych egzekucją bądź przymusową sprzedażą. Więcej w tym temacie, w kolejnym artykule na moim blogu.



r.pr. Karol Franczak

Jestem radcą prawnym wpisanym na listę radców prawnych OIRP w Krakowie pod nr KR-3928.

Od wielu lat specjalizuję się w bieżącym doradztwie osobom prywatnym i przedsiębiorcom.

Zapraszam do skorzystania z mojej wiedzy!