upadlosc fundacji upadlosc stowarzyszenia

Upadłość fundacji, upadłość stowarzyszenia

W ostatnim wpisie na moim blogu, przybliżyłem Państwu zasady dotyczące likwidacji fundacji. Podobna procedura likwidacyjna występuje w przypadku likwidacji stowarzyszenia. W niektórych przypadkach zarząd fundacji czy stowarzyszenia przed podjęciem decyzji o likwidacji podmiotu powinien jednak rozważyć czy nie powinien raczej złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości reprezentowanego przez siebie podmiotu. Brak złożenia takiego wniosku może bowiem wiązać się z określonymi osobistymi konsekwencjami dla członka zarządu fundacji czy stowarzyszenia. Upadłość fundacji i upadłość stowarzyszenia również rządzi się podobnymi prawami.

Czy każda fundacja i stowarzyszenie posiada zdolność upadłościową?

Na tak postawione pytanie, należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Upadłość fundacji i upadłość stowarzyszenia zależy należy ocenić przez pryzmat zdolności upadłościowej. Zdolność upadłościową mają bowiem tylko te fundacje i stowarzyszenia, które prowadzą działalność gospodarczą. Wpis fundacji czy stowarzyszenia do rejestru przedsiębiorców krajowego rejestru sądowego nie jest jednak w tym aspekcie przesądzający. Fundacja i stowarzyszenie będą bowiem traktowane jako przedsiębiorcy jeżeli prowadzą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Upadłość fundacji, upadłość stowarzyszenia – kiedy powstaje obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości?

Aby wniosek o ogłoszenie upadłości mógł zostać rozpoznany, składający go członek zarządu musi wykazać niewypłacalność reprezentowanego podmiotu. Niewypłacalność to stan w którym fundacja czy stowarzyszenie utraciła zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Użycie w ustawie słowa „zobowiązań” wskazuje na to, iż aby można było mówić o upadłości, fundacja czy stowarzyszenie musi mieć przynajmniej dwóch wierzycieli posiadających wobec niej wymagalne wierzytelności.

Jak ocenić czy stan niewypłacalności już wystąpił? Ustawa wprowadza nam dwa domniemania prawne, które stanowią wskazówkę do stwierdzenia niewypłacalności. Według pierwszego domniemania niewypłacalność powstaje wtedy, gdy opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące. Drugie domniemanie stanowi natomiast, że niewypłacalność powstaje wtedy kiedy zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający 24 miesiące.

Od chwili wystąpienia niewypłacalności liczy się natomiast termin na złożenie wniosku upadłościowego. Termin ten wynosi natomiast 30 dni. Jeśli jednak niewypłacalność powstała w związku z pandemią COVID-19 termin ten ulega zawieszeniu.

Upadłość fundacji, upadłość stowarzyszenia – odpowiedzialność zarządu za zobowiązania?

Zobowiązania podatkowe

Niezależnie od tego czy fundacja i stowarzyszenie prowadzą działalność gospodarczą, zarząd fundacji czy stowarzyszenia może ponosić odpowiedzialność osobistym majątkiem za zobowiązania podatkowe. Zgodnie bowiem z art. 116a ordynacji podatkowej, członek zarządu fundacji i stowarzyszenia może ponosić odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe kierowanego podmiotu. Warunkiem jest jeden uprzednie stwierdzenie, że egzekucja z majątku stowarzyszenia lub fundacji okazała się w całości lub części bezskuteczna. Przed wystąpieniem przeciwko członkowi zarządu, organ podatkowy powinien zatem spróbować ściągnąć należność bezpośrednio od fundacji czy stowarzyszenia. Aby uniknąć przejścia zobowiązań podatkowych na swoją osobę, członek zarządu powinien wskazać mienie stowarzyszenia lub fundacji, z którego organ podatkowy może uzyskać zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. W przypadku fundacji czy stowarzyszeń prowadzących działalność gospodarczą od osobistej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, może dodatkowo uchronić członka zarządu złożenie wniosku upadłościowego w ustawowym terminie.

Pozostałe zobowiązania

W przypadku fundacji i stowarzyszeń nieprowadzących działalności gospodarczej, członkowie zarządów nie odpowiadają za inne niż podatkowe zobowiązania prawne tych podmiotów.  W przypadku natomiast fundacji i stowarzyszeń będących przedsiębiorcami, członkowie zarządu mogą ponosić odpowiedzialność własnymi prywatnymi majątkami za wszystkie pozostałe zobowiązania. Jedyną możliwością uniknięcia tego rodzaju odpowiedzialności jest złożenie w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości reprezentowanego przez siebie podmiotu.



r.pr. Karol Franczak

Jestem radcą prawnym wpisanym na listę radców prawnych OIRP w Krakowie pod nr KR-3928.

Od wielu lat specjalizuję się w bieżącym doradztwie osobom prywatnym i przedsiębiorcom.

Zapraszam do skorzystania z mojej wiedzy!