Długi rolnika

Długi rolnika – restrukturyzacja zadłużenia gospodarstw rolnych

W jednym z moich pierwszych wpisów na blogu poruszałem temat upadłości gospodarstw rolnych (zobacz). Pomimo wejścia w życie nowelizacji prawa upadłościowego w dniu 24 marca 2020 r., podstawowa zasada pozostała niezmienna. Rolnik prowadzący gospodarstwo rolne i nie wykazujący dodatkowej aktywności gospodarczej nie może starać się o ogłoszenie upadłości przedsiębiorstwa i może wystąpić o upadłość konsumencką. W jej ramach może liczyć na umorzenie długów lecz wiązać będzie się to z utratą całego majątku w tym gospodarstwa rolnego. Z drugiej strony, w dniu 8 lutego 2019 r. weszła w życie ustawa o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne. Przyznaje ona rolnikom prowadzącym gospodarstwa rolne wsparcie w spłacie posiadanych przez nich zobowiązań. Długi rolnika mogą zostać zatem zrestrukturyzowane.

Długi rolnika – kto może starać się o restrukturyzację?

Wsparcie restrukturyzacyjne zgodnie z ustawą przysługuje podmiotowi, który:

  1. prowadzi działalność rolniczą (może to być rolnik prowadzący indywidualne gospodarstwo a także spółka prawa handlowego o ile taką działalność wykonuje),
  2. posiada długi pieniężne wynikające z prowadzonej działalności rolniczej,
  3. ma miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce,
  4. jest właścicielem gospodarstwa rolnego (użytki rolne przekraczające 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy),
  5. prowadzi działalność rolniczą przynajmniej przez 3 lata,
  6. jest niewypłacalny w rozumieniu ustawy prawo upadłościowe (jako niewypłacalność traktować należy zatem stan utraty płynności finansowej),
  7. nie jest w trakcie postępowania upadłościowego lub restrukturyzacyjnego (prowadzonego na podstawie ustawy prawo restrukturyzacyjne).
długi rolnika

Na czym polega restrukturyzacja?

Zgodnie z ustawą, restrukturyzacja polega na wsparciu finansowym świadczonym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (lub Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa). Wsparcie to pomoże zmniejszyć długi rolnika i wyjść z zadłużenia bez całkowitej utraty majątku.

Restrukturyzacja występuje w wariantach:

WARIANT 1 – udzielenie rolnikowi przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pomocy publicznej w formie:

  • dopłaty do oprocentowania kredytu udzielonego przez bank na sfinansowanie spłaty zadłużenia powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej,
  • pożyczki na sfinansowanie spłaty zadłużenia powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej.

WARIANT 2 – udzielanie rolnikowi przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa pomocy publicznej w formie gwarancji zabezpieczającej spłatę kredytu udzielonego przez bank na sfinansowanie spłaty zadłużenia powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej.

WARIANT 3przejęcie przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa długu rolnika powstałego w związku z prowadzeniem działalności rolniczej pod warunkiem przeniesienia własności całości albo części nieruchomości rolnej na rzecz Skarbu Państwa.

Aby skorzystać z wybranej formy wsparcia, rolnik musi złożyć wniosek zawierający plan restrukturyzacyjny.  Plan ten musi zostać zaakceptowany przez właściwego dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego. Przed złożeniem wniosku należy dobrze zastanowić się nad formą pomocy. Każdy z wariantów niesie bowiem ze sobą określone obowiązki. Przed skorzystaniem z pomocy warto zatem zasięgnąć fachowej porady.

Plan restrukturyzacji gospodarstwa rolnego

Warunkiem skorzystania z pomocy jest sporządzenie planu restrukturyzacyjnego. Plan powinien zawierać:

  1. opis sytuacji gospodarstwa rolnego,
  2. opis wpływu pomocy na gospodarstwo rolne,
  3. analizę i ocenę stanu ekonomiczno-finansowego,
  4. opis działań, które będą podejmowane w celu przywrócenia zdolności do pokrywania kosztów prowadzonej działalności rolniczej oraz spłaty zadłużenia,
  5. wskazanie okresu restrukturyzacji, w którym nastąpi przywrócenie zdolności do pokrywania kosztów prowadzonej działalności rolniczej oraz spłaty zobowiązań finansowych.

Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego akceptuje plan restrukturyzacji na wniosek rolnika, w terminie 30 dni od dnia złożenia tego wniosku wraz z planem restrukturyzacji.



spadek a upadłość

Spadek a upadłość konsumencka – wpływ upadłości na nabycie spadku

Celem upadłości konsumenckiej jest umorzenie długów. Aby uzyskać umorzenie zobowiązań, trzeba jednak poświęcić posiadany majątek. Z chwilą ogłoszenia upadłości przedmioty i nieruchomości będące własnością dłużnika tworzą tzw. masę upadłości. Jest to nic innego jak majątek, który podlega zlikwidowaniu przez syndyka. Środki uzyskane ze sprzedaży własności dłużnika trafiają natomiast do wierzycieli upadłego. Co istotne do masy upadłości wchodzi także mienie nabyte przez upadłego już po ogłoszeniu upadłości. Spadek a upadłość – jaki wpływ ma ogłoszenie upadłości konsumenckiej na otrzymanie spadku w trakcie jej trwania?

Spadek a upadłość – nabycie spadku przed ogłoszeniem upadłości

Do otwarcia spadku dochodzi z chwilą śmierci spadkodawcy. Spadkobierca powołany do dziedziczenia dysponuje 6-miesięcznym terminem (liczonym od powzięcia przez niego informacji o śmierci spadkodawcy) na przyjęcie lub odrzucenie spadku. Jeżeli otwarcie spadku nastąpiło jednak przed ogłoszeniem upadłości, a dłużnik nie złożył jeszcze oświadczenia to nie musi on tego robić. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy prawo upadłościowe, jeśli termin na odrzucenie spadku przypada po otwarciu upadłości to spadek dziedziczy się z dobrodziejstwem inwentarza. Przyjęcie spadku w ten sposób oznacza, iż upadły dziedziczy spadek wraz z długami po zmarłym. Za długi odpowiada on jednak do wysokości stanu czynnego spadku tj. wartości spadku.

Jeżeli dłużnik zdążył przed ogłoszeniem upadłości przyjąć spadek składając oświadczenie w sądzie lub przed notariuszem, to oczywiście tak nabyty majątek wchodzi w skład masy upadłościowej i podlega likwidacji. Jeżeli natomiast przed ogłoszeniem upadłości dłużnik spadek odrzucił, to w zależności od jego wartości, takie działanie może zostać potraktowane jako tzw. pokrzywdzenie wierzycieli. W takim przypadku wierzyciel będzie mógł żądać sądowego uznania takiego odrzucenia za bezskuteczne.

spadek a upadłość

Spadek a upadłość – nabycie spadku po otwarciu upadłości

Jeśli upadły otrzymuje spadek po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, przedmioty uzyskane w ten sposób wchodzą niejako z automatu do masy upadłości. Automatyzm wejścia spadku do masy polega na tym, iż upadły nie musi składać w zakresie przyjęcia spadku żadnych oświadczeń. Oznacza to zawsze, że upadły dziedziczy spadek z dobrodziejstwem inwentarza.  Jeśli upadły złoży oświadczenie o odrzuceniu spadku po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej, to takie oświadczenie jest traktowane jako bezskuteczne.

Niezależnie od tego czy upadły przyjął spadek przed ogłoszeniem upadłości, czy też spadek trafił do masy upadłościowej automatycznie, ustawa zakazuje mu jego sprzedaży bądź darowania. Umowa zbycia spadku lub jego udziału zawarta bowiem przez upadłego po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej jest nieważna.

Wyłączenie spadku z masy upadłości

Ustawa prawo upadłościowe zezwala również w wyjątkowych wypadkach na wyłącznie spadku z masy upadłości. Kiedy jest to możliwe? Jeśli w skład spadku po zmarłym wchodzą trudno egzekwowalne wierzytelności lub trudno zbywalne przedmioty. Wówczas sędzia-komisarz sprawujący nadzór nad postępowaniem może wyłączyć spadek z masy upadłości. Będzie to oznaczało, iż tak nabyty spadek nie zostanie spieniężony przez syndyka i pozostanie on do dyspozycji upadłego. Decyzję o wyłączeniu spadku z masy upadłości sędzia podejmuje z urzędu. O potrzebie takiego rozstrzygnięcia może go poinformować upadły lub syndyk. W przypadku wyłączenia spadku z masy upadłości, upadły odzyskuje swobodę zadecydowania o jego przyjęciu lub odrzuceniu. Termin do złożenia oświadczenia zaczyna biec w takim przypadku od chwili uprawomocnienia się postanowienia o wyłączeniu spadku z masy upadłości.



upadłość 2019

Upadłość 2020. Rewolucja w postępowaniu upadłościowym. Jakie zmiany wprowadzono w procedurze oddłużeniowej?

Upadłość 2020 – Prezydent podpisał 6 września 2019 r. ustawę o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw. Ustawa weszła w życie w terminie 6 miesięcy od jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw tj. 24 marca 2020 r.Wszelkie rozpoczęte do tego czasu postępowania upadłościowe będą toczyć się według starych przepisów. O podstawowych założeniach nowelizacji wspominałem już w jednym z wcześniejszych wpisów na blogu. W dzisiejszym wpisie wskażę co się zmieni, gdy ustawa wejdzie w życie.

Upadłość 2020 – główne założenia ustawy nowelizującej

Ustawę określić można mianem rewolucyjnej, gdyż zmieniła ona wiele aspektów postępowania upadłościowego. Przy czym nie chodzi tutaj jedynie o upadłość konsumencką. Głównym założeniem stojącym u podstaw jej uchwalenia jest wola ustawodawcy w przyśpieszeniu rozpoznawania spraw upadłościowych. Większą rolę niż dotychczas pełnić będzie syndyk, sprawy upadłościowe rozpoznawać będą też referendarze sądowi. Wszystko to w celu szybszego rozpoznawania wniosków upadłościowych z uwagi na stale rosnącą liczbę nowych spraw i przepełnienie sądów. Najdalej idące zmiany dotyczą jednak ułatwienia upadłości przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą oraz warunków i trybów tzw. upadłości konsumenckiej.

Upadłość przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą – uproszczenie procedury

Jak było?

Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, upadłość przedsiębiorcy jednoosobowego od strony formalnej nie różni się zasadniczo od upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jeśli przedsiębiorca przejdzie cały proces upadłościowy, może liczyć na umorzenie całości lub części zobowiązań. Jest to możliwe po wykonaniu plany spłaty jeśli sąd stwierdzi, iż złożył wniosek w terminie. To właśnie spóźnione składanie wniosków o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy, jest największym problemem obecnie obowiązujących przepisów ustawy prawo upadłościowe. Jeśli upadły przedsiębiorca nie złożył wniosku w terminie, nie mógł liczyć na umorzenie zobowiązań w ramach upadłości firmowej. Ponadto wniosek o upadłość konsumencką mógł złożyć dopiero po upływie 10 lat. Nowa ustawa zmienia i uprasza procedurę upadłości przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą.

upadłość 2019

Upadłość 2020 – zasady

W procedurze upadłości przedsiębiorcy wprowadzono następujące zmiany:

1. Dochody w masie upadłości

W przypadku ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, która posiada na utrzymaniu inne osoby (np. żonę, dzieci, rodziców), do masy upadłości (czyli po prostu likwidowanego bądź potrącanego przez syndyka majątku) nie wchodzić będzie ta część dochodu upadłego, która odpowiadać będzie iloczynowi liczby osób pozostających na utrzymaniu i 150% kwoty określonej w ustawie o pomocy społecznej (na ten moment jest to kwota 316,00 zł).

2. Wyłączenie dochodu z masy upadłości

Sędzia sprawujący nadzór nad postępowaniem, będzie mógł również określić jaka pozostała część dochodu upadłego przedsiębiorcy nie będzie wchodzić do masy upadłości. Będzie to robić mając na uwadze szczególne potrzeby upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu. Pod uwagę będzie brał tutaj ich stan zdrowia, potrzeby mieszkaniowe oraz możliwości ich zaspokojenia.

3. Wyłączenie przedmiotów z masy upadłości

Sędzia będzie mógł również wyłączyć określone przedmioty lub nieruchomości z masy upadłości. Stanie się tak przede wszystkim gdy ich zbycie przez syndyka będzie trudne lub kosztowne.

4. Czynsz z sumy sprzedaży

Przedsiębiorca posiadający nieruchomość, w której zamieszkuje i nie ma możliwości innego zaspokajania swoich potrzeb mieszkaniowych otrzyma z sumy uzyskanej ze sprzedaży tej nieruchomości przez syndyka, kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu podobnej nieruchomości za okres od 12 do 24 miesięcy. Kwota ta nie będzie wchodzić do masy upadłości i upadły będzie mógł ją samodzielnie rozporządzać.

5. Rozdzielność majątkowa

Małżonek upadłego (także małżonek rozwiedziony) przedsiębiorcy będzie mógł w drodze powództwa lub zarzutu żądać ustalenia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną. Będzie musiał jednak wykazać, że nie wiedział o podstawach do ogłoszenia upadłości zadłużonego małżonka.

6. Zmiana umowy alimentacyjnej

Syndyk będzie mógł żądać zmiany orzeczenia lub umowy w zakresie obowiązku alimentacyjnego spoczywającego na upadłym przedsiębiorcy.

7. Umorzenie zobowiązań

Najistotniejsza zmiana dotyczy jak wspominałem ułatwienia możliwości umorzenia zobowiązań. W terminie trzydziestu dni od dnia obwieszczenia postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego upadły przedsiębiorca będzie mógł złożyć wniosek o ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym. W tym samym terminie jeśli upadły wykaże, że nie jest trwale niezdolny do dokonywania spłat w ramach planu, będzie mógł złożyć wniosek o umorzenie zobowiązań bez jego ustalania. Jeśli niezdolność do spłaty nie będzie miała charakteru trwałego (np. przejściowe problemy ze zdrowiem) sąd będzie mógł zastosować tzw. warunkowe umorzenie zobowiązań. Umorzenie nastąpi w tym przypadku pod warunkiem, że w ciągu 5 lat od wydania postanowienia, upadły ani żaden z jego wierzycieli nie wystąpi o ustalenie planu w związku z ustaniem przeszkody do spłaty. W okresie tych 5 lat na upadłego nałożony będzie obowiązek składania corocznych sprawozdań ze swojej sytuacji majątkowej i zawodowej.

Sąd będzie mógł oddalić wniosek o ustalenie planu spłaty (bądź wniosek o umorzenie zobowiązań) jedynie w dwóch przypadkach:

  • wobec zaistnienia sytuacji w której upadły przedsiębiorca doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności poprzez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań, lub
  • w przypadku gdy w ciągu ostatnich 10 lat przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do upadłego prowadzono już postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część zobowiązań.

Jeżeli jednak upadły wykaże, iż zachodzą wobec niego przesłanki słuszności lub humanitarne, sąd nie oddali jego wniosku.

8. Plan spłaty

W postanowieniu o ustaleniu planu spłaty sąd będzie również ustalał, czy upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub na skutek rażącego niedbalstwa. Ponadto będzie określać w jakim zakresie nie dłuższym niż 36 miesięcy będzie miał obowiązek  wykonywania planu.

Jeśli sąd ustali, że upadły przyczynił się do niewypłacalności plan spłaty będzie ustalany w przedziale od 36 do 84 miesięcy. Do tej pory przesłanka umyślności lub rażącego niedbalstwa zupełnie dyskwalifikowała możliwość umorzenia zobowiązań. Na podstawie nowych przepisów będzie ona jedynie wpływać na okres obowiązku wykonywania planu spłaty.

upadłość 2019

Upadłość konsumencka – łatwiejsza procedura, dłuższy czas wykonywania planu dla nierzetelnych dłużników

Podobne udławienia jak przedsiębiorcy otrzymują również konsumenci. Upadłość 2020 wprowadza szereg zmian dla konsumentów. Będą musieli oni składać jednak bardziej rozbudowane wnioski o ogłoszenie upadłości.

1. Wniosek o ogłoszenie upadłości

Do nowych obligatoryjnych okoliczności, które będą musieli przedstawiać w swoich wnioskach dodano:

  1. opis informacji o osiągniętych przychodach oraz o kosztach poniesionych na swoje utrzymanie oraz osób pozostających na utrzymaniu, w ostatnich 6 miesiącach przed dniem złożenia wniosku,
  2. informację o czynnościach prawnych dokonanych przez dłużnika w ostatnich 12 miesiącach przed dniem złożenia wniosku,  których przedmiotem były nieruchomości, akcje lub udziały w spółkach,
  3. informację o czynnościach prawnych dokonanych przez dłużnika w ostatnich 12 miesiącach przed dniem złożenia wniosku, których przedmiotem były ruchomości, wierzytelności lub inne prawa, a których wartość przekracza 10 000,00 zł.

2.Negatywne przesłanki upadłościowe

Najistotniejszą zmianą, podobnie jak w przypadku przedsiębiorców, jest zmiana tzw. negatywnych przesłanek upadłościowych. Chodzi tutaj o okoliczności przyznające sędziemu prawo oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Na podstawie aktualnych jeszcze przepisów, sądy najczęściej oddalały wniosek na podstawie stwierdzenia, że dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Sąd oddala również obecnie wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku:

  1. w stosunku do dłużnika prowadzono postępowanie upadłościowe według przepisów tytułu niniejszego, jeżeli postępowanie to zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek dłużnika,
  2.  ustalony dla dłużnika plan spłaty wierzycieli uchylono na podstawie przepisu,
  3. dłużnik, mając taki obowiązek, wbrew przepisom ustawy nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,
  4. czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Upadłość 2020

Powyżej wymienione przesłanki negatywne w nowej upadłości zostaną zastąpione dwiema okolicznościami. Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości:

  1. wobec zaistnienia sytuacji w której upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności poprzez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań lub,
  2. w przypadku gdy w ciągu ostatnich 10 lat przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do upadłego prowadzono już postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część zobowiązań.

Jest to zatem daleko idące złagodzenie negatywnych przesłanek upadłościowych. Zmiana ta znacząco wpłynie na poszerzenie kręgu osób pragnących starać się o upadłość. W stosunku do konsumenta obowiązywać również opisane powyżej zasady ustalania okresu planu spłaty. Konsument będzie mógł również starać się o warunkowe umorzenie zobowiązań.

papiery

Upadłość 2020 – podsumowanie

W artykule przedstawiłem jedynie najważniejsze w mojej ocenie zmiany. Innych niuansów nowelizacji jest naprawdę sporo i będę je szczegółowo przedstawiał i opisywał w kolejnych wpisach.

Wraz z wejściem w życie nowelizacji, każdy w tym sądy zaczną uczyć się nowych przepisów i rozwiązań. W związku z tym na początku jej obowiązywania, okresy oczekiwania na ogłoszenie upadłości mogą się znacznie wydłużyć. Nie sposób również stwierdzić, jak sądy będą podchodzić do zmienionych przesłanek upadłościowych. Nie wiadomo również czy wyznaczanie 6-letnich planów spłaty stanie się powszechnie stosowanym rozwiązaniem.



upadłość konsumencka pytania

Upadłość konsumencka – najczęściej zadawane pytania

Praktycznie codziennie dostaję maile od zadłużonych osób z prośbami o wytłumaczenie na czym polega postępowanie upadłościowe. W niniejszym wpisie postaram się odpowiedzieć na te zadawane najczęściej. Ograniczę się przy tym do tzw. upadłości konsumenckiej, która dot. jedynie osób nie prowadzących działalności gospodarczej. Upadłość konsumencka – pytania, które pojawiają się najczęściej.

Co trzeba zrobić aby ogłosić upadłość konsumencką?

Jest to najczęściej zadawane przez klientów pytanie. Postępowanie upadłościowe to nic innego jak postępowanie sądowe, które rozpoczyna się złożeniem wniosku. Wniosek sporządza się na specjalnym formularzu. Samo złożenie wniosku do sądu nie wpływa na sytuację osoby zadłużonej. W dalszym ciągu mogą być w stosunku do niej prowadzone postępowanie sądowe i egzekucyjne. Windykatorzy nadal mogą nachodzić dłużnika oraz wysyłać mu wezwania i monity. Sytuacja osoby składającej wniosek zmienia się dopiero z chwilą ogłoszenia upadłości. Sąd może ogłosić upadłość po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Jeśli sąd zdecyduje się na przeprowadzenie rozprawy, dłużnik musi się na nią stawić i złożyć zeznania.

Co trzeba zrobić aby ogłosić upadłość konsumencką? Trzeba:

  • zewidencjonować swoje zadłużenie,
  • sporządzić wniosek upadłościowy (specjalny formularz),
  • złożyć wniosek w sądzie upadłościowym,
  • stawić się na rozprawę upadłościową.

upadłość konsumencka pytania

CZYTAJ WIĘCEJ!

Upadłość Konsumencka


Kiedy można ogłosić upadłość konsumencką?

Wniosek o upadłość konsumencką może być złożony w przypadku niewypłacalności. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań.

Czym jest wymagalne zobowiązanie? Jest to po prostu dług, którego termin spłaty już upłynął. Dodatkowo aby sąd uznał, że dana osoba znajduje się w stanie niewypłacalności, brak spłaty długów musi mieć charakter trwały.

Przejściowe problemy ze spłatą lub celowe nieregulowanie zobowiązań nie dają podstaw do ogłoszenia upadłości. Co istotne konsument w przeciwieństwie do przedsiębiorcy nie ma obowiązku ogłoszenia upadłości ani nie jest związany żadnym terminem. Wniosek o upadłość konsumencką można zatem złożyć w każdej chwili po wystąpieniu niewypłacalności. Nie ma znaczenia ilu wierzycieli posiada dłużnik.

Kto może ogłosić upadłość konsumencką?

Zgodnie z przepisami ustawy, upadłość konsumencką może ogłosić osoba która nie podlega upadłości przedsiębiorcy. Do upadłości przedsiębiorstw obowiązek prawny mają przystąpić:

  1. spółki prawa handlowego,
  2. przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą oraz będący wspólnikiem spółki cywilnej,
  3. wspólnik spółki osobowej podlegający odpowiedzialności za jej zobowiązania całym swoim majątkiem.

Do upadłości konsumenckiej mogą zatem przystąpić osoby, które nie są wspólnikami w spółkach osobowych (jawnej, partnerskiej, komplementariusz w spółce komandytowej i komandytowo-akcyjnej) oraz nie prowadzą działalności gospodarczej.

Przy czym, czasami pochopne zamknięcie działalności gospodarczej, przekreśla szanse na ogłoszenie upadłości konsumenckiej.



Co powinien zawierać wniosek o upadłość konsumencką?

Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej sporządzany na specjalnym formularzu powinien zwierać m.in.:

  1. dane dłużnika – imię, nazwisko, adres zamieszkania oraz PESEL,
  2. spis majątku z podaniem miejsca jego położenia oraz szacunkową wyceną,
  3. wykaz zobowiązań dłużnika – z wyszczególnieniem nazwy i adresu wierzyciela, aktualnej kwoty zadłużenia oraz terminu jego płatności,
  4. listę wierzytelności dłużnika – wykaz podmiotów które są dłużne wobec wnioskodawcy,
  5. uzasadnienie wniosku – opis historii dłużnika.

Do uzasadnienia wniosku powinny być załączone dokumenty potwierdzające zawarte w nim okoliczności (np. umowy kredytowe, umowy o pracę, dokumentacja medyczna itp.).

Jakie są warunki ogłoszenia upadłości konsumenckiej?

O jednym warunku już wspomniałem. Aby starać się o ogłoszenie upadłości, dłużnik musi:

  1. być niewypłacalny,
  2. posiadać zdolność upadłościową – nie może posiadać statusu przedsiębiorcy,
  3. złożyć odpowiedni wniosek do sądu upadłościowego.

Pomimo spełnienia wymienionych warunków, sąd może jednak nie przyznać upadłości. Prowadzi nas to do kolejnego pytania.

Kiedy sąd oddali wniosek o upadłość konsumencką?

Sąd oddala wniosek o upadłość, jeżeli dojdzie do przekonania że dłużnik  doprowadził do swojej niewypłacalności umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa.

Upadłość nie zostanie również przyznana jeśli dłużnik istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Na upadłość nie mogą natomiast liczyć osoby, które wyłudziły kredyty czy pożyczki.

Sąd oddala również wniosek jeżeli w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku:

  1. prowadzono już postępowanie upadłościowe które zostało umorzone,
  2. dłużnik, mając taki obowiązek nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,
  3. czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli,
  4. dłużnik nie wykonywał ustalonego planu spłaty.


Po jakim czasie można składać ponowny wniosek o upadłość konsumencką?

To zależy. Jeżeli sąd uzna, że niewypłacalność powstała na skutek umyślnych bądź rażąco niedbałych  działań, dłużnik nie będzie mógł w przyszłości starać się o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Zmiana sytuacji dłużnika nie będzie tu miała znaczenia.

Ponowny wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej będzie się mógł starać ten dłużnik, którego wniosek upadłościowy został oddalony z innych przyczyn.

Ponowny wniosek może złożyć zatem np. były przedsiębiorca który nie przeprowadził upadłości firmowej lub osoba, która wyzbywała się majątku. Wniosek taki może złożyć po 10 latach od zaistnienia przesłanki oddalającej wniosek lub umarzającej postępowanie.

W chwili obecnej trwają prace nad zmianą ustawy prawo upadłościowe. Gdyby ustawa weszła w życie, znacząco zmienią się przesłanki warunkujące ogłoszenie upadłości a także okoliczności na postawie których sąd będzie mógł oddalić wniosek.

Jakie są konsekwencje upadłości konsumenckiej?

Co dzieje się w przypadku ogłoszenia upadłości?

  1. Po pierwsze zarząd nad majątkiem dłużnika przejmuje wyznaczony dla niego syndyk;
  2. Jeśli dłużnik posiada majątek syndyk dokonuje jego likwidacji. Brak majątku nie jest przy tym przeszkodą do prowadzenia postępowania upadłościowego;
  3. Po likwidacji majątku syndyk sporządza plan podziału. W dokumencie tym syndyk przeznacza ściągnięte od dłużnika kwoty na rzecz poszczególnych wierzycieli;
  4. Po wykonaniu planu podziału, przechodzi się do kolejnego etapu upadłości. Sąd na rozprawie zdecyduje czy upadły będzie miał obowiązek wykonania planu spłaty;
  5. Ustalając plan spłat sąd weźmie pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego i jego aktualną sytuacje osobistą. W postanowieniu w przedmiocie ustalenia planu spłat sąd określa, w jakiej wysokości i przez jaki czas (max. 36 m) upadły będzie miał obowiązek spłacania wierzycieli;
  6. Po wykonaniu planu, sąd wyda postanowienie o umorzeniu pozostałych zobowiązań.


Ile trwa upadłość konsumencka?

Całe standardowe postępowanie upadłościowe trwa zatem ok. 4 lat.

  1. Na rozpoznanie wniosku sąd potrzebuje średnio około 3 miesięcy;
  2. Etap likwidacji majątku i ustalania listy wierzycieli trwa około 1 roku.
  3. Plany spłat w przypadku ich ustalenia jest przeważnie ustalany na 3 lata.

Oczywiście w niektórych wypadkach postępowanie to może trwać krócej (brak majątku, brak ustalenia plany spłaty) bądź dłużej (znaczny majątek do likwidacji, duża liczba wierzycieli). Jak długo będzie trwać postępowanie upadłościowe zależy również w głównej mierze od szybkości i sprawności działań syndyka.

Jaki jest wpływ postępowania upadłościowego na postępowania egzekucyjne?

W chwili wydania postanowienia upadłościowego, prowadzone przez komorników egzekucje ulegają zawieszeniu z mocy prawa. Komornik zaprzestaje działań egzekucyjnym (np. musi zwolnić zajęty rachunek oraz wynagrodzenie). Jeśli komornik pobrał od dłużnika kwoty a nie przekazał ich jeszcze wierzycielowi musi wydać je syndykowi. Od tej pory zajęcie rachunku będzie następowało na wniosek syndyka, który powiadomi również pracodawcę upadłego.

Zawieszenie postępowań komorniczych nie wpływa jednak na wszczętą egzekucję z nieruchomości. Jeśli tzw. przybicie (zatwierdzenie likwidacji w której złożono ofertę) nastąpiło przed ogłoszeniem upadłości to sprzedaż nieruchomości zostanie zakończona przez komornika.

Jaki jest wpływ upadłości na mieszkanie upadłego?

Jeśli upadły mieszka w lokalu komunalnym to nie straci do niego prawa. Nie stanowi on bowiem jego własności. Jeżeli natomiast w skład majątku dłużnika wchodzi dom lub mieszkanie to podobnie jak inne składniki jego majątku, zostanie on sprzedany przez syndyka. Ustawa przewiduje jednak pewny przywilej dla osób które na skutek upadłości stracą nieruchomość w której zamieszkują.

Z sumy uzyskanej ze sprzedaży wydziela się bowiem upadłemu pewną kwotę. Odpowiada ona przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości za okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy. Kwota to zostanie pozostawiona upadłemu do swobodnej dyspozycji.

Czy osoba chora psychicznie może ogłosić upadłość?

Jeśli osoba chora psychicznie nie została ubezwłasnowolniona a stan zdrowia pozwala jej na występowanie przed sądem może starać się o ogłoszenie upadłości. Sama natomiast choroba psychiczna czy uzależnienie (od hazardu, alkoholu, narkotyków) jeśli wystąpiła w trakcie zaciągania zobowiązań może być czynnikiem, który pozwoli na ogłoszenie upadłości.



upadłość małżeństw

Upadłość małżeństw – wpływ ogłoszenia upadłości na małżeństwo

Upadłość małżeństw – czy jest możliwa?

Często zgłaszają się do mnie małżeństwa w których albo jeden albo obydwoje z małżonków mają problem ze spłatą zobowiązań. Jeśli obydwoje małżonkowie są niewypłacalni i spełniają przesłanki do ogłoszenia upadłości, do sądu należy złożyć dwa niezależne wnioski upadłościowe. Upadłość małżeństw nie jest przewidziana w polskim prawie upadłościowym. Nie jest możliwe złożenie wspólnego wniosku o ogłoszenie upadłości. W stosunku do każdego z małżonków należy każdorazowo zainicjować odrębną procedurę upadłościową. W przypadku gdy jednak niewypłacalny jest tylko jeden z małżonków, powstaje problem co do przeznaczenia zgromadzonego przez nich wspólnie majątku. Co dzieje się po ogłoszeniu upadłości z tzw. majątkiem wspólnym?

upadłość małżeństw

Rodzaje majątków małżeńskich

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wpływ ogłoszenia upadłości na majątek małżonków uzależniony jest od ustroju majątkowego w jakim znajdowali się przed ogłoszeniem upadłości. Na dzień dzisiejszy wyróżniamy generalnie trzy takie ustroje:

  • majątkową ustawową wspólność małżeńską,
  • umowną rozdzielność majątkową,
  • rozszerzoną wspólność majątkową.

A. Ustawowa wspólność małżeńska

Najbardziej powszechnym modelem w polskich rodzinach jest pierwszy wskazany ustój czyli ustawowa wspólność małżeńska. Ustój ten charakteryzuje się tym, że każdy z małżonków zachowuje prawo do majątku który posiadał przed zawarciem małżeństwa. Majątek nabyty w czasie trwania małżeństwa tworzy natomiast majątek wspólny małżonków. Do majątku wspólnego należą w szczególności wynagrodzenia obojga małżonków oraz  dochody z majątku wspólnego i osobistego (np. czynsz pozyskiwany z wynajmu mieszkań). Do majątku osobistego każdego z małżonków należą natomiast:

  • przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem małżeństwa,
  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił (oznacza to, że co do zasady spadki i darowizny otrzymywane w trakcie małżeństwa należą wyłącznie do małżonka, który je otrzymał),
  • prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej,
  • przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,
  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,
  • przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,
  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego.

B. Rozdzielność majątkowa

Przed zawarciem małżeństwa lub już po ślubie, małżonkowie mogą zdecydować się na umowną rozdzielność majątkową (potocznie zwaną intercyzą). Oznacza to, iż każdy z nich zachowuje własny majątek a przedmioty nabywane w trakcie związku należą do małżonka który je nabył. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że ustanowienie rozdzielności majątkowej jest skuteczne wobec sądu upadłościowego jeżeli intercyza zawarta została co najmniej dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.



Wpływ upadłości na majątek małżeński

A. Rozdzielność majątkowa

Jeżeli małżonkowie w chwili ogłoszenia upadłości jednego z nich znajdowali się w ustroju rozdzielności majątkowej, ogłoszenie upadłości nie będzie miało większego znaczenia dla majątku drugiego z małżonków. Jeśli nie jest on poręczycielem długu ani nie zobowiązał się w inny sposób zaspokoić roszczenia wierzyciela w przypadku niewypłacalności małżonka, zachowuje prawo do własnego majątku, który nie zostanie włączony w skład masy upadłości.

B. Wspólność majątkowa

Sytuacja jest zgoła inna gdy w chwili ogłoszenia upadłości jednego z małżonków pomiędzy małżonkami istniał ustrój wspólności majątkowej. Z chwilą ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje z mocy prawa pomiędzy małżonkami rozdzielność majątkowa. Oznacza to, że majątek wspólny wchodzi do masy upadłościowej, z której likwidacji zaspokajane będą roszczenia wierzycieli. Majątek pozyskany przez upadłego po dacie ogłoszenia upadłości stanowi składnik masy upadłości. Majątek nabyty po dacie ogłoszenia upadłości przez małżonka upadłego stanowi jego wyłączny majątek, który nie podlega sprzedaży. Do masy upadłości nie wchodzą również przedmioty nabyte w trakcie małżeństwa a służące wyłącznie małżonkowi upadłego do prowadzenia działalności gospodarczej lub zawodowej (z wyjątkiem przedmiotów majątkowych nabytych do majątku wspólnego w ciągu dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości).

Mówiąc prosto, majątek zgromadzony w trakcie małżeństwa zostanie sprzedany przez syndyka a sumy uzyskane z jego sprzedaży zostaną wypłacone wierzycielom upadłego. Co może w tej sytuacji zrobić małżonek upadłego, który przyczynił się do powstania majątku wspólnego a teraz zostaje z niczym?

upadłość małżeństw

Upadłość małżeństw -uprawnienia małżonka upadłego w postępowaniu upadłościowym

Małżonek upadłego może dochodzić w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu udziału w majątku wspólnym, zgłaszając swoją wierzytelność sędziemu. Powinien zatem w pierwszej kolejności sprawdzić, kiedy ogłoszenie o upadłości zostanie zamieszczone w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Wskazany jest tam termin do składania zgłoszeń wierzytelności. Zgłoszenia wierzytelności składa się na specjalnym formularzu. Po zgłoszeniu wierzytelności, małżonek upadłego staje się jego wierzycielem co do wartości odpowiadającej co do zasady połowie wartości majątku wspólnego. Małżonek powinien zatem otrzymać przypadającą mu część ze sprzedaży majątku wspólnego. Natomiast wierzytelność małżonka powinna zostać ujęta w planie spłaty.

Innym sposobem ochrony jaki przysługuje małżonkowi upadłego jest możliwość złożenia wniosku o wydanie z sumy uzyskanej ze sprzedaży wspólnego mieszkania, kwotę odpowiadającej przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego za okres dwunastu miesięcy.

Upadłość małżeństw – podsumowanie

Każdy przypadek upadłości osoby pozostającej w związku małżeńskim jest indywidualny i wymaga szczegółowej analizy prawnej. Małżonkowie często posiadają bowiem problem z rozróżnieniem co wchodzi do ich majątku wspólnego a co pozostaje ich odrębnym majątkiem. Niejednokrotnie zdarza się również, że małżonkowie wzajemnie poręczają sobie swoje długi albo wręcz są zobowiązani do spłaty solidarnie. Przed rozpoczęciem procedury upadłościowej, której zwieńczeniem jest umorzenie zobowiązań warto zatem skonsultować się z prawnikiem.

Nowelizacja upadłości 2020 r.

Nowelizacja ustawy prawo upadłościowe w zakresie wspólnego zadłużenia małżonków nie wprowadza istotnych zmian. Właściwie jedynym nowym rozwiązaniem jest ustawowy obowiązek poinformowania małżonka dłużnika o ogłoszeniu upadłości. Dotychczas bowiem to w interesie małżonka upadłego było powzięcie informacji o upadłości współmałżonka. W przypadku małżonków, żyjących w separacji faktycznej, którzy nie pozostawali w dobrych stosunkach, współmałżonek często nie dowiadywał się o upadłości żony czy męża. Tym samym pozbawiany zostawał często realnej szansy na zgłoszenie swoich roszczeń w postępowaniu upadłościowym. Na podstawie nowych przepisów to syndyk ma powiadomić małżonka upadłego o ogłoszeniu jego upadłości. W zawiadomieniu syndyk musi pouczyć małżonka
o przysługujących mu uprawnieniach i obowiązkach.




jak płacić alimenty po ogłoszeniu upadłości

Upadłość konsumencka – jak płacić alimenty po ogłoszeniu upadłości

Nieraz zdarzyło mi się usłyszeć od klientów pytanie czy w związku z posiadaniem zaległości alimentacyjnych mogą oni starać się o ogłoszenie upadłości? W niniejszym wpisie przybliżę Państwu temat zobowiązań alimentacyjnych w postępowaniu upadłościowym. Jak płacić alimenty po ogłoszeniu upadłości?

Alimenty jako zobowiązanie

Alimenty to nic innego jak ustalona wyrokiem (bądź umową) kwota regulowana przez dłużnika alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej do ich otrzymywania. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż osoba posiadająca zasądzone alimenty i która ma problemy z ich spłacaniem może wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Zobowiązanie alimentacyjne nie może być jednak jedynym nieregulowanym długiem przyszłego upadłego.

Alimenty po ogłoszeniu upadłości – wpływ ogłoszenia upadłości na spłatę alimentów

Często zdarza się tak, iż dłużnik reguluje alimenty terminowo ale ma problem ze spłatą innych zobowiązań. W takim przypadku ogłoszenie upadłości nie wpływa na obowiązek opłacania bieżących alimentów. Różnica po ogłoszeniu upadłości jest taka, że zobowiązania alimentacyjne ciążące na upadłym, zaspokaja nie upadły, ale wyznaczony dla niego syndyk. Kwoty na zaspokajanie alimentów potrąci on z masy upadłości w skład której wchodzi cały majątek dłużnika. Ogłoszenie upadłości nie wpływa wprawdzie na terminy płatności świadczeń alimentacyjnych aczkolwiek może wpłynąć na ich wysokość. Alimenty na każdego uprawnionego syndyk wypłaci w wysokości nie większej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. W roku 2019 jest to kwota w wysokości 2 250,00 zł brutto. W przypadku zatem ustalenia alimentów w wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę kwocie, syndyk zredukuje ich wysokość.  Taki stan utrzymuje się do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału.

Taki sposób uregulowania spłacani alimentów bieżących może być trudny dla uprawionych do ich otrzymywania. Aby złagodzić tą dolegliwość alimentom bieżącym przyznano prawo z pierwszeństwa zaspokojenia przed innymi należnościami i zobowiązaniami.

jak płacić alimenty po ogłoszeniu upadłości

Alimenty po ogłoszeniu upadłości – wpływ ogłoszenia upadłości na zaległości alimentacyjne

Dług alimentacyjny, czyli niespłacona przed dniem wniesienia wniosku o ogłoszenie upadłości suma zadłużenia, podlega zgłoszeniu do spisu wierzytelności stanowiącego integralną część wniosku. O ogłoszeniu upadłości dłużnika alimentacyjnego zostanie poinformowana osoba uprawniona. Po jej powiadomieniu osobie uprawnionej przysługiwać będzie prawo do formalnego zgłoszenia swojej wierzytelności i tym samym do brania udziału w dalszym etapie postępowania upadłościowego. Brak zgłoszenia wierzytelności pozbawi osobę uprawnioną do możliwości zaspokojenia swojego roszczenia.

Powództwa alimentacyjne w trakcie postępowania upadłościowego

Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowo-administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Ustawa prawo upadłościowe przewiduje jednak wyjątek dot. dochodzenia należności alimentacyjnych. W przypadku powództw zasądzenie lub podwyższenie alimentów pozew skierowany zostanie jednak wyłącznie przeciwko upadłemu.

Brak możliwości umorzenia długów alimentacyjnych

Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu wykonania planu spłaty wierzycieli i umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości i niewykonanych w wyniku wykonania planu spłaty wierzycieli.

 Jednak ani zaległe ani bieżące alimenty nie podlegają umorzeniu. Po zakończeniu postępowania upadłościowego, można pozwać upadłego o zapłatę alimentów bez żadnych ograniczeń.

Alimenty po ogłoszeniu upadłości – nowelizacja upadłości konsumenckiej 2020 r.

Nowe przepisy prawa upadłościowego obowiązujące od 24 marca 2020 r. nie wpływają na zasady regulowania alimentów po ogłoszeniu upadłości. Nowelizacja wprowadza jednak przepis pozwalający syndykowi na wytoczenie powództwa w zakresie zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Nowe uprawnienie pozwala zatem syndykowi na wytoczenie do sądu powództwa o zmniejszenie lub ustanie obowiązku alimentacyjnego. Syndyk otrzymuje zatem praktyczne uprawnienie do kontrolowania orzeczeń alimentacyjnych. Wprowadzenie tego przepisu podyktowane jest częstym wykorzystywaniem przez dłużników, alimentów jako środka transferowania pieniędzy celem uszczuplenia swojego majątku. Obowiązek regulowania alimentów posiada bowiem pierwszeństwo spłaty względem innych zobowiązań.  



długi

Upadłość konsumencka – jakie długi nie zostaną umorzone

Jakie długi nie ulegają umorzeniu po przeprowadzeniu upadłości konsumenckiej? Temat ten poruszany był już w jednym z wcześniejszych wpisów na moim blogu. Wciąż pojawia się jednak się w pytaniach moich klientów, dlatego postanowiłem go szczegółowo rozwinąć w niniejszym wpisie.

Głównym celem upadłości konsumenckiej jest umorzenie zobowiązań upadłego nieuregulowanych w wyniku wykonania zasądzonego planu spłaty. Z uwagi na szczególny charakter niektórych długów, ustawa wyłącza możliwość ich anulowania w wyniku przeprowadzenia procesu upadłościowego. To że niektóre długi nie podlegają umorzeniu nie oznacza jednak, że nie mamy szans na ogłoszenie upadłości. W przypadku przyznania upadłości zostaną bowiem umorzone pozostałe długi.

Jakie długi nie zostaną umorzone?

Po wykonaniu planu spłaty, co do zasady upadły nadal będzie musiał spłacać następujące zobowiązania:

  • zobowiązania alimentacyjne;
  • grzywny oraz kwoty zasądzone celem naprawienia szkody i zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę (a także zobowiązania do naprawienia szkody, która jest wynikiem przestępstwa albo wykroczenia);
  • renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, śmierci lub kalectwa;
  • zobowiązania do zapłacenia nawiązki lub świadczenia pieniężnego, które sąd orzekł jako środek karny lub środek aby poddać sprawcę próbie;
  • zobowiązania, które upadły świadomie zataił w przypadku, gdy wierzyciel nie był uczestnikiem postępowania upadłościowego.
długi

A. Zobowiązania alimentacyjne

Przy zobowiązaniach alimentacyjnych sprawa jest oczywista. Z uwagi na wyjątkową i moralnie zabarwioną funkcję jaką pełnią alimenty, dłużnik nie może liczyć na ich umorzenie. Zobowiązanie alimentacyjne może wynikać z wyroku sądu (wyrok rozwodowy, wyrok ustalający alimenty), ugody jak i dobrowolnego ustanowienia alimentów w akcie notarialnym. Niezależnie od podstaw alimentacyjnych, zobowiązania te nie zostaną umorzone przez upadłość konsumencką.

O tym jak płacić alimenty w trakcie upadłości i czy mimo braku ich anulowania należy zgłaszać je we wniosku upadłościowym, opiszę Państwu w kolejnym wpisie na blogu.

B. Grzywny oraz inne kwoty zasądzone przez sąd celem naprawienia szkody i zadośćuczynienia za wyrządzoną krzywdę

Najważniejszą informacją w zakresie nieumarzalnych grzywien jest fakt, iż chodzi tu wyłącznie o grzywny zasądzone przez sąd.

Oprócz grzywien, w postępowaniu upadłościowym nie ulegają umorzeniu kwoty zasądzone celem wykonania obowiązku naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Redakcja opisywanego przepisu wskazuje, iż umorzeniu nie ulegną jedynie grzywny wymierzone jako kary w postępowaniu karnym ( karno-skarbowym i wykroczeniowym).

Co będzie w sytuacji gdy nie stwierdzono przestępstwa a sąd cywilny zasądził wobec dłużnika obowiązek uiszczenia odszkodowania lub zadośćuczynienia? Jeśli poszkodowany dochodzi odszkodowania wyłącznie w sądzie cywilnym to będzie ono podlegało umorzeniu w postępowaniu upadłościowym. Wyjątkiem jest sytuacja zasądzenia renty o której mowa poniżej.

Istotnym jest również, że ulegają umorzeniu w postępowaniu upadłościowym kary finansowe i grzywny nakładane przez inne instytucje niż sądy.

C. Renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, śmierci lub kalectwa

Jeśli sąd w postępowaniu cywilnym zasądził od sprawcy na rzecz poszkodowanego rentę z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, śmierci (śmierć osoby bliskiej) lub kalectwa, to tego rodzaju świadczenie nie będzie podlegało umorzeniu w postępowaniu upadłościowym.

Umorzenie długu w upadłości konsumenckiej nie zlikwiduje zatem zobowiązania osoby, która przykładowo była sprawcą wypadku i wobec której zasądzono obowiązek regulowania renty na rzecz poszkodowanego. Renta ta jest co do zasady przyznawana w sytuacji gdy poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej. Sąd zasądzi rentę również gdy zwiększyły się jego potrzeby poszkodowanego lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.

D. Zobowiązania do zapłacenia nawiązki lub świadczenia pieniężnego, które sąd orzekł jako środek karny lub środek aby poddać sprawcę próbie

Środki karne stanowią jeden z elementów sankcji karnej. Jednym z nich jest tzw. świadczenie pieniężne, które może orzec sąd wobec sprawcy przestępstwa. Odstępując od wymierzenia kary, a także w wypadkach wskazanych w Kodeksie karnym, sąd może orzec świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Wysokość tego świadczenia nie może przekroczyć 60 000 złotych.

Świadczenie to nie podlega umorzeniu w postępowaniu upadłościowym. Sąd w postępowaniu karnym może orzec także nawiązkę w wysokości do 200 000 złotych na rzecz pokrzywdzonego, a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa nawiązkę na rzecz osoby najbliższej, której sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego uległa znacznemu pogorszeniu. Na umorzenie tego zobowiązania nie można liczyć w przypadku upadłości konsumenckiej.

długi

E. Zobowiązania, które upadły świadomie zataił w przypadku, gdy wierzyciel nie był uczestnikiem postępowania upadłościowego

Ostatnim rodzajem zobowiązania, które nie podlega umorzeniu jest dług świadomie zatajony przez upadłego. Długi, o których upadły nieintencjonalnie „zapomniał” (częsty przypadek zagubienia dokumentacji dotyczących długów powstałych w dalekiej przeszłości) co ważne – podlegają umorzeniu.

Ukrycie długu może zostać uznane za świadome, gdy dokonane jest w celu postawienia dłużnika w innym świetle. Również gdy przedstawia on opis swojej historii w sposób fragmentaryczny. Przykładowo jeśli dłużnik nie przedstawi we wniosku zobowiązania, które w odniesieniu do jego pozostałych długów można uznać za wysokie, sąd może uznać, iż dłużnik celowo pominął w spisie wierzycieli dane zobowiązanie. W praktyce jednak sąd ma bardzo daleko idącą trudność w określeniu czy upadły celowo nie podał jakiegoś długu we wniosku upadłościowym.

Na marginesie stwierdzić można, iż dopuszczalne jest wskazanie pominiętej wierzytelności przez upadłego także już po ogłoszeniu upadłości. Zgłoszenie takie może nastąpić w drodze pisma procesowego skierowanego do sędziego-komisarza. Takie zachowanie zwiększa szanse na uznanie przeoczenia za nieumyślne.

Nowelizacja prawa upadłościowego 2020 r.

Nowa uproszczona upadłość konsumencka obowiązująca od 24 marca 2020 r. nie wprowadza żadnych zmian w katalogu długów, które nie podlegają umorzeniu.

W świetle obowiązujących od marca 2020 r. przepisów, w postanowieniu o ustaleniu planu spłaty, sąd będzie badał, czy upadły doprowadził do swojej niewypłacalności umyślnie czy nie. Jeśli sąd ustali, że upadły przyczynił się do niewypłacalności plan spłaty będzie ustalany w przedziale od 36 do 84 miesięcy. W przypadku uznania natomiast, iż upadły nie przyczynił się do swojej upadłości, plan będzie ustalany jak dotychczas – czyli maksymalnie do 36 miesięcy.



upadłość spółki

Upadłość spółki z o.o. – odpowiedzialność członka zarządu

Członek zarządu spółki z o.o. ma obowiązek zgłosić do właściwego sądu upadłość spółki, w terminie 30 dni od dnia wystąpienia niewypłacalności spółki. Brzmi prosto ale w rzeczywistości temat jest skomplikowany. Kiedy występuje bowiem owa niewypłacalność ? Ustawa lakonicznie definiuje niewypłacalność.  Jest to stan, w którym dłużnik nie jest w stanie na bieżąco regulować swoich zobowiązań pieniężnych.

Kiedy powstaje obowiązek ogłaszania upadłości spółki?

W przypadku spółki z o.o. ciężko jest nawet samemu przedsiębiorcy ocenić czy spółka utraciła już bieżącą zdolność płatniczą. Braki finansowe utrudniające regulowanie wymagalnych wierzytelności a także brak perspektyw na zysk, powinny uzmysłowić członkowi zarządu, iż powinien zastanowić się nad upadłością. Mając na uwadze trudności w należytej ocenie finansów spółki pod kątem obowiązku upadłościowego, ustawodawca wprowadza dwa domniemania prawne.

Według pierwszego, spółka może zostać uznana za niewypłacalną jeżeli zaległość w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące.

Drugie domniemanie odnosi się natomiast do całościowego obrazu majątkowego firmy. Niewypłacalność może bowiem powstać także wówczas gdy zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku spółki. Przy czym stan ten, utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Kto powinien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. ?

Kilkukrotnie zgłaszali się do mnie na poradę byli członkowie spółek z o.o., którzy ponosili odpowiedzialność w związku z pełnioną w przeszłości funkcją. Na zadane im pytanie, czy próbowali składać wniosek o upadłość spółki, często słyszałem odpowiedz w stylu: „Panie mecenasie bardzo chciałem ale pozostali członkowie zarządu nie wyrazili zgody”.

Sposób reprezentacji spółki w postaci reprezentacji łącznej nie ma żadnego wpływu na obowiązek zgłoszenia wniosku upadłościowego. Jeśli zatem do składania oświadczeń w imieniu spółki, jej umowa przewiduje konieczność współdziałania przynajmniej dwóch członków zarządu łącznie (bądź z prokurentem) to ta zasada nie obowiązuje w przypadku składania wniosku upadłościowego.

Najkrócej rzecz ujmując każdy z członków zarządu ma swój własny i indywidualny obowiązek jego zgłoszenia. Oczywiście najlepiej aby członkowie byli zgodni i złożyli wspólny wniosek.

Inną kwestią jest co ma zrobić nowo powołany członek zarządu, który w chwili przyjęcia posady obejmuje funkcję w spółce już niewypłacalnej. W takim przypadku termin na złożenie wniosku upadłościowego w stosunku do jego osoby biegnie od chwili jego wyboru.

Czy inne osoby działające w imieniu spółki mają obowiązek zgłosić wniosek upadłościowy?

Tak, taką osobą jest zarządca sukcesyjny,którego rolę wyjaśniałem w innym wpisie na blogu. W przypadku powołania zarządcy sukcesyjnego obowiązek zgłoszenia wniosku upadłościowego spoczywa także na nim. Jeżeli niewypłacalność wystąpiła przed ustanowieniem zarządu sukcesyjnego, termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości biegnie od dnia, w którym zarządca został ustanowiony. Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki przez zarządcę sukcesyjnego nie wymaga zgody osób, na rzecz których działa.

Drugą osobą, która ma obowiązek ogłosić upadłość spółki jest likwidator spółki. Jeżeli w trakcie postępowania dotyczącego rozwiązywania spółki okaże się, że powstaje obowiązek ogłoszenia upadłości, likwidator odpowiada na takich samych zasadach jak członek zarządu. Prokurent spółki, którego osobę opisywałem w poprzednim wpisie, nie jest natomiast zobowiązany do złożenia wniosku upadłościowego.



Odpowiedzialność członka zarządu za niezłożenie wniosku upadłościowego spółki

Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może ponieść konsekwencje na różnego rodzaju płaszczyznach. Podlega on zatem odpowiedzialności:

a) cywilnej za zobowiązania spółki;
b)  podatkowej;
c) karnej;
d) poprzez ustanowienie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej

upadłość spółki
A. Odpowiedzialność cywilna za zobowiązania spółki

Bezpośrednia odpowiedzialność za zobowiązania finansowe spółki, jest chyba jedną z najdotkliwszych konsekwencji jakie może ponieść członek zarządu, który nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości. Najpopularniejszym środkiem stosowanym przez wierzycieli spółki jest powództwo sądowe o zapłatę przeciwko członkowi zarządu oparte na art. 299 ustawy Kodeks spółek handlowych. Artykuł ten stanowi, iż w przypadku bezskutecznej egzekucji z majątku spółki członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.

Członek zarządu może się jednak uwolnić od odpowiedzialności za długi spółki. Musi jednak dowieść, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości. Od odpowiedzialności może się również zwolnić jeżeli wykaże, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy.

Wykazanie jednak braku winy jest bardzo trudne w sądzie. W orzecznictwie sądów przejawiały się przypadki gdy za brak uznawano długotrwałą chorobę, czy niedopuszczenie członka zarządu do informacji dotyczących spółki, pod warunkiem jednak podejmowania przez niego czynności mających zmienić ten stan. Niezgłoszenie zatem wniosku upadłościowego może prowadzić do „przejęcia” zobowiązań spółki na siebie. Oznacza to obowiązek zaspokojenia wierzyciela z całego swojego majątku prywatnego.

B. Odpowiedzialność podatkowa

Członek zarządu, który nie zgłosił wniosku upadłościowego może przejąć spółkowe zobowiązania podatkowe. Ponadto również zobowiązania wynikające z obowiązku regulowania składek na ubezpieczenie społeczne. Tutaj zasada jest podobna. Członek zarządu odpowiada za zobowiązania publicznoprawne spółki, jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się w całości (tutaj także w części) bezskuteczna a on sam nie obroni się dzięki złożeniu wniosku upadłościowego lub brakiem winy w jego zgłoszeniu.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Odpowiedzialność podatkowa może okazać się czasem równie dolegliwa jak odpowiedzialność cywilna. Urząd skarbowy nie musi bowiem prowadzić wobec spółki postępowania sądowego. Decyzja określająca obowiązek skarbowy jest bowiem od razu wymagalna i podlegająca egzekucji. Skarbówka jest zatem znacznie szybsza w działaniu niż wierzyciele z sektora prywatnego.

C. Odpowiedzialność karna

Podstawą odpowiedzialności karnej jest art. 586 ustawy Kodeks spółek handlowych. Wskazuje on, że kto, będąc członkiem zarządu spółki albo likwidatorem, nie zgłasza wniosku o upadłość spółki handlowej pomimo powstania warunków uzasadniających według przepisów upadłość spółki podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Karane jest w omawianym przypadku wyłącznie niezgłoszenie wniosku o upadłość, a nie nieprawidłowe jego zgłoszenie. Zgłoszenie wniosku o upadłość np. do złego sądu lub zawierającego niewłaściwe dane nie jest karalne. Karane jest jednak złożenie wniosku o upadłość po terminie 30 dni od wystąpienia niewypłacalności.

upadłość spółki
D. Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej

Ostatnią z omawianych sankcji jest możliwość orzeczenia dla osoby będącej członkiem zarządu. zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd może ustanowić ów zakaz na okres od roku do 10 lat. Zakaz ten oznacza w praktyce brak możliwości legalnego prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Ponadto brak możliwości pełnienia funkcji:

  • zarządcy sukcesyjnego;
  • członka rady nadzorczej;
  • członka komisji rewizyjnej;
  • reprezentanta lub pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tej działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia.

Zakaz ten może być ustanowiony wobec osoby, która będąc do tego zobowiązana nie złożyła w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości. Co ciekawe, może zostać nałożony również na osobę faktycznie zarządzającą przedsiębiorstwem. Stanie się to gdy osoba ta istotnie przyczyniła się do niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie. Jest to zatem odpowiedzialność podmiotów, które pod płaszczem pełnienia innych funkcji w rzeczywistości prowadzą i reprezentują spółkę. Przykładowo mogą być to członkowie rady nadzorczej albo prokurenci.

Upadłość spółki 2020 r.

Nowelizacja ustawy prawo upadłościowe, która obowiązuje od 24 marca 2020 r. nie przyniosła zmian w procedurze upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Na skutek złagodzenia jednak wymogów upadłości konsumenckiej o taki wariant upadłości mogą się starać się z większym powodzeniem członkowie zarządów. O upadłość konsumencką będą mogli wystąpić nawet Ci członkowie zarządów, którzy nie dochowali w przeszłości obowiązku złożenia wniosku spółki. W zależności od sytuacji takiej osoby, sąd będzie indywidualnie podejmował decyzję o czasie trwania planu spłaty.




upadłość firmy

Upadłość firmy. Czym jest i kiedy powstaje obowiązek jej ogłoszenia?

Z bieżącej obserwacji rynku i doświadczeń moich Klientów zauważam, iż wiedza prawna na temat upadłości firmy jest w naszym społeczeństwie niewielka. Przedsiębiorcom, którzy niejednokrotnie poświęcili wiele czasu, pracy, energii i pieniędzy w rozwój firmy, ciężko pogodzić się z porażką. Czasem trzeba jednak zrobić krok w tył aby w przyszłości zrobić dwa kroki do przodu. Upadłość firmy staje się wówczas konieczna.

Upadłość firmy – ciężka lecz konieczna decyzja przedsiębiorcy.

Często spotykanym scenariuszem jest sytuacja w której przedsiębiorca prowadzący nierentowną firmę, po wielu próbach wyjścia na prostą, doprowadza do całkowitego jej krachu. Przedsiębiorca próbuje ratować się zaciąganiem kolejnych zobowiązań, odwlekaniem spłaty zadłużenia względem ZUS-u czy skarbówki. Kiedy długi przeradzają się jednak z czasem w postępowania sądowe i komornicze, ciężko jest odzyskać płynność finansową. Po przekroczeniu pewnej granicy, lawina zadłużenia całkowicie grzebie przedsiębiorcę i jego firmę. Przed wspomnianym scenariuszem można uwolnić się składając w odpowiednim terminie wniosek o ogłoszenie upadłości naszego przedsiębiorstwa.

Czy upadłość firmy jest obowiązkiem przedsiębiorcy?

Teoretycznie nie można nikogo zmusić do ogłoszenia upadłości. Niezgłoszenie jednak wniosku upadłościowego prowadzi do szeregu negatywnych konsekwencji prawnych i życiowych. W określonych okolicznościach upadłość firmy jest bowiem obowiązkiem przedsiębiorcy. Co istotne, nadmienić można w tym miejscu, że sąd może w niektórych sytuacjach ogłosić naszą upadłość na wniosek wierzyciela.

Kiedy przedsiębiorca powinien zgłosić wniosek o upadłość i dlaczego jego złożenie w odpowiednim terminie jest takie istotne?

Zgodnie z przepisami prawa przedsiębiorca ma 30 dni od wystąpienia stanu niewypłacalności na zgłoszenie upadłości firmy.

Czym jest owa niewypłacalność ? Zgodnie z normatywną definicją jest to stan w którym dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Na różnych stronach internetowych można natknąć się na twierdzenia, iż niewypłacalność powstaje gdy opóźnienie w płatnościach przekracza 3 miesiące. Nie jest to jednak do końca prawda. Ustalenie kiedy wystąpił stan niewypłacalności, jest jednym z najtrudniejszych aspektów postępowania upadłościowego.

W uproszczeniu, niewypłacalność powstaje, gdy przedsiębiorca nie jest w stanie regulować zobowiązań z powodu braku możliwości finansowych. Przy czym nie ma również perspektyw na polepszenie sytuacji firmy. Kiedy zatem czujemy, iż utraciliśmy płynność, której przywrócenie będzie niemożliwe, należy niezwłocznie udać się do prawnika, który przeanalizuje naszą sytuację i pomoże nam w rozpoczęciu procedury upadłościowej.

upadłość firmy

Procedura upadłości przedsiębiorcy

Kiedy ustalimy już, iż nasze przedsiębiorstwo utraciło płynność, należy zgłosić upadłość firmy do sądu. Z jakich elementów składa się wniosek upadłościowy? Pierwszą częścią wniosku jest uzasadnienie. W uzasadnieniu opisujemy historię naszej firmy z uwzględnieniem naszego stanowiska co do czasu wystąpienia niewypłacalności.

Załącznikami do wniosku są kolejno:

  • wykaz majątku z jego szacunkową wyceną;
  • bilans rachunkowy;
  • spis wierzycieli z uwzględnieniem wysokości zadłużenia;
  • spis dłużników własnych;
  • oświadczenie o spłatach wierzytelności w okresie 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku;
  • wykaz tytułów egzekucyjnych i tytułów wykonawczych (wykaz wyroków i nakazów);
  • wykaz zabezpieczeń na majątku.

Sprawy o ogłoszenie upadłości rozpoznaje sąd właściwy dla głównego ośrodka podstawowej działalności dłużnika. Głównym ośrodkiem podstawowej działalności jest miejsce, w którym przedsiębiorca regularnie zarządza swoją działalnością o charakterze ekonomicznym i które jako takie jest rozpoznawalne dla jego klientów.

W ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku sąd powinien podjąć stosowne działania prawne. W pierwszej kolejności sąd zabezpiecza majątek dłużnika. Jednym z najpopularniejszych sposobów zabezpieczenia jest ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Nadzorca sprawuje kontrolę nad firmą do czasu orzeczenia. Wszelkie ważniejsze sprawy dot. firmy muszą być z nim konsultowane a on sam posiada daleko idące możliwości kontroli przedsiębiorstwa.

Jeżeli przedsiębiorstwo jest jeszcze aktywne i posiada majątek, sąd wyznaczy rozprawę na której przedsiębiorca własnymi słowami przybliży sądowi swoją historię. Jeżeli sąd uzna, iż z posiadanego majątku można pokryć cześć zobowiązań oraz kosztów procesu, ogłosi upadłość przedsiębiorcy.

Ogłoszenie upadłości to jednak dopiero zamknięcie początkowego etapu. Do przedsiębiorstwa wyznaczany jest bowiem syndyk, który stopniowo wygasza firmę i dokonuje likwidacji jej majątku. Jeżeli przedsiębiorca jednoosobowy współpracuje z sądem i syndykiem, może w odpowiednim czasie złożyć wniosek o umorzenie zobowiązań jakie pozostały po likwidacji firmy. Oznacza to, iż po przeprowadzeniu całego postępowania, były już przedsiębiorca wychodzi z niego bez długów i może rozpocząć nowe życie.

Co w sytuacji gdy nie pozostawiamy żadnego majątku?

Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, gdy nie będzie możliwości zaspokojenia wierzycieli w jakimkolwiek racjonalnym stopniu. Przy ocenie tej sąd weźmie również pod uwagę wysokie koszty postępowania, które w pierwszej kolejności pokryć musi upadły. Nie oznacza to jednak naszej definitywnej porażki.

upadłość

Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości firmy i co dalej?

Jeżeli sąd oddali nasz wniosek o ogłoszenie upadłości firmy nie możemy załamywać rąk. Jeśli czujemy, że dalsze prowadzenie działalności nie ma już sensu, powinniśmy złożyć wniosek o wykreślenie naszej działalności z rejestru. Gdy przestaniemy być przedsiębiorcom, możemy starać się o ogłoszenie tzw. upadłości konsumenckiej. Szczegółowo o upadłości konsumenckiej możesz poczytać w innych moich wpisach na blogu.

W przypadku byłych przedsiębiorców, sąd bada czy w okresie 10 lat przed dniem złożenia wniosku, były przedsiębiorca zgłosił wniosek o upadłość swojej firmy i czy uczynił to w terminie. Jeżeli zatem wniosek przedsiębiorcy został oddalony z uwagi na brak majątku, lecz został złożony w terminie, to sąd może ogłosić wobec takiej osoby upadłość konsumencką. W gorszej sytuacji są przedsiębiorcy, którzy złożyli stosowne wnioski lecz złożyli je za późno (tj. po terminie 30 dni od dnia wystąpienia niewypłacalności). Przedsiębiorcy, którzy nie złożyli w ogóle wniosków o ogłoszenie upadłości swoich firm, lecz zlikwidowali swoje przedsiębiorstwa, mają nikłe jeśli nie zerowe szanse na pomyślne rozpatrzenie wniosku o upadłość konsumencką.

Przedsiębiorcy, którzy złożyli spóźnione wnioski o upadłość swych firm, bądź którzy nie złożyli ich wcale, mogą jednak próbować ogłosić swoją upadłość w wariancie konsumenckim, powołując się na klauzulę słuszności i humanitaryzmu, o której również wspominałem już w poprzednich wpisach.

Czy warto starać się o ogłoszenie upadłości  firmy?

Postępowanie upadłościowe jest niezwykle skomplikowanym i złożonym procesem. Niezależnie od przyjętego wariantu wiąże się ono zawsze z końcem funkcjonowania naszego biznesu. Podjęcie jednak odpowiednich kroków prawnych, pozwoli nam w przyszłości na ponowny start. Start już bez długów a może nawet założenie nowej działalności gospodarczej.

Jak przedstawiłem powyżej, wariantów i opcji prawnych jest sporo. Nie można jednak czekać z założonymi rękami i liczyć na cud. Cuda w biznesie zdarzają się rzadko i należy wykorzystywać te opcje, które przewidziało polskie prawo.

Upadłość firmy 2020 r.

Nowelizacja ustawy prawo upadłościowe obowiązująca od 24 marca 2020 r. w znaczącej mierze modyfikuje zasady i przebieg postępowania upadłościowego w wariancie konsumenckim. Ustawa wprowadziła jednak szereg zmian dot. upadłości przedsiębiorców prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze. Nowelizacja wprowadziła m.in.:

  1. przyznanie przedsiębiorcy prawa do uzyskania nieegzekwowalnej sumy pieniężnej pozyskanej ze sprzedaży nieruchomości przeznaczonej na jego cele mieszkalne (dotychczas prawo wydzielenia sumy odpowiadającej maksymalnie 24 miesięcznemu czynszowi przysługiwało jedynie upadłemu w upadłości konsumenckiej),
  2. zmniejszenie limitu zajęcia dokonywanego przez syndyka po ogłoszeniu upadłości,
  3. ułatwienie w stosunku do byłego przedsiębiorcy możliwości ogłoszenia upadłości konsumenckiej (złagodzenie wymogów upadłości konsumenckiej w stosunku do byłych przedsiębiorców).


upadłość konsumencka

Długi hazardowe a upadłość konsumencka

Główną przesłanką do ogłoszenia upadłości, którą bada sąd prowadzący sprawę jest brak przyczynienia się dłużnika do powstania niewypłacalności. Chodzi tutaj o umyślność bądź tzw. rażące niedbalstwo. Wydaje się, iż osoby które wpadły w tarapaty finansowe związane z hazardem nie mają szans na ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Nic bardziej mylnego! W określonej sytuacji długi hazardowe mogą zostać umorzone!

Długi hazardowe – uzależnienie od hazardu

Patologiczne uzależnienie od hazardu jest takim samym uzależnieniem jak alkoholizm czy narkomania. Osoba uzależniona nie kontroluje swoich zachowań. Co za tym idzie, nie jest w pełni świadoma wagi podejmowanych przez siebie działań. Taki hazardzista nie jest motywowany pragnieniem wzbogacenia się lecz działa instynktownie i impulsywnie.

długi hazardowe

Kiedy sąd daje szansę na oddłużenie?

Aby sąd  mógł dać szansę dłużnikowi hazardowemu, ten musi przed sądem przedstawić stosowną dokumentację medyczną.

Jeśli bowiem przegraliśmy jeden duży zakład i musieliśmy celem ratowania rodzinnego budżetu zaciągnąć pojedynczy kredyt, to takie zachowanie nie zostanie pozytywnie rozpatrzone przez sędziego.

Dokumentacją, której załączenie do wniosku może zwiększyć szanse na upadłości jest dla przykładu: zaświadczenie od psychologa czy psychiatry oraz potwierdzenie uczestnictwa w terapii dla osób uzależnionych. Jeżeli takiej dokumentacji dłużnik do posiada nie można tracić nadziei. Istnieje bowiem możliwość powołania biegłego w procesie upadłościowym, który w oparciu o badanie dłużnika będzie mógł wydać opinię o uzależnieniu.

Aby zwiększyć szanse na ogłoszenie upadłości, dłużnik hazardowy powinien również wykazać się przed sądem, że wykazuje on chęci poprawienia swojej sytuacji finansowej. 

Ponadto dłużnik powinien wykazać, że podjął leczenie. Sąd dobrze ocenia także podjęcie pracy czy spłatę części zobowiązań.

Do upadłości po wyleczeniu

Niezwykle ważnym jest również aby do upadłości przystępowały osoby rzeczywiście wyleczone z hazardu. Jeśli bowiem po jej ogłoszeniu, dłużnik zaciągnie nowe zobowiązanie, sąd może niestety umorzyć postępowanie.

Każda tego typu sprawa wymaga jednak szczegółowej analizy. Olbrzymie znaczenie ma w przypadku dłużnika hazardowego odpowiednio skonstruowany wniosek upadłościowy, który dłużnik musi poprzeć stosowną dokumentacją.

Ponadto, sąd oceni wiarygodność dłużnika, na wyznaczonej rozprawie, co również może przyczynić się do szczęśliwego werdyktu.

Długi hazardowe – upadłość konsumencka 2020 r.

Nowelizacja prawa upadłościowego obowiązująca od 24 marca 2020 r. sprawia, iż osoby uzależnione od hazardu mają łatwiejszą drogę do ogłoszenia upadłości konsumenckiej. Wynika to z usunięcia negatywnej przesłanki upadłościowej tj. przyczynienia się do wystąpienia niewypłacalności. Rażące niedbalstwo w przyczynieniu się do zaistnienia zadłużenia nie jest obecnie oceniane na etapie rozpoznawania wniosku o upadłość konsumencką. Odbywa się to dopiero na etapie ustalania planu spłaty. Co to oznacza dla dłużnika, którego długi są efektem uzależnienia hazardowego?

Dłużnik w postępowaniu upadłościowym (a więc już we wniosku) powinien wykazać, iż jego zadłużenie jest rezultatem uzależnienia. Dłużnik powinien również faktycznie uprawdopodobnić swój problem i wskazać, iż podejmował próby wyjścia z nałogu. Jeśli sąd uzna, że zadłużenie jest rzeczywiście skutkiem uzależnienia, dłużnik może liczyć na krótszy plan spłaty. Wyznaczany zostanie on na okres maksymalnie 36 miesięcy. W przeciwnym wypadku, sąd może zasądzić plan spłaty w granicach od 36 do 84 miesięcy. Zgodnie z bowiem z art. 49115 ust. 1a ustawy w przypadku uznania, że upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, plan spłaty wierzycieli nie może być ustalony na okres krótszy niż 36 ani dłuższy niż 84 miesiące.



r.pr. Karol Franczak

Jestem radcą prawnym wpisanym na listę radców prawnych OIRP w Krakowie pod nr KR-3928.

Od wielu lat specjalizuję się w bieżącym doradztwie osobom prywatnym i przedsiębiorcom.

Zapraszam do skorzystania z mojej wiedzy!