Kiedy upadłość konsumencka może zakończyć się porażką? Uchylenie planu spłaty

Upadłość konsumencka jest dla wielu dłużników realną opcją na przerwanie spirali zadłużenia i wyjście z niego. Najważniejszym elementem upadłości konsumenckiej i zarazem jej najczęstszym końcowym etapem jest plan spłaty wierzycieli. Plan spłaty wierzycieli w upadłości konsumenckiej to nic innego jak sądowa konsolidacja zobowiązań do jednej miesięcznej raty dostosowanej do możliwości finansowych upadłego. Ponieważ spłacenie ostatniej raty wiąże się z umorzeniem pozostałej części długów, istotne jest żeby pilnować realizacji planu. Czasem spłata wierzycieli w ramach planu może być nawet symboliczna. Jednak zależy to od indywidualnej sytuacji Upadłego.

Upadły musi zdawać sobie jednak sprawę, że brak prawidłowego wywiązywania się z ciążących na nim obowiązków może skutkować jego uchyleniem a tym samym zakończeniem upadłości konsumenckiej bez oddłużenia. Kiedy sąd może uchylić plan spłaty? Jakie błędy są najczęstsze i czy zawsze oznacza to definitywne fiasko upadłości konsumenckiej?

Czym jest plan spłaty wierzycieli?

Plan spłaty wierzycieli jest postanowieniem sądu upadłościowego. Sąd w szczególności określa w nim:

-> wysokość miesięcznych spłat (ustawa nie określa widełek minimalnych i maksymalnych),
-> czas trwania planu (najczęściej od 36 do 84 miesięcy),
-> zakres zadłużenia podlegającego anulowaniu po spłacie ostatniej raty.

Głównym obowiązkiem Upadłego w ramach upadłości konsumenckiej jest oczywiście terminowe opłacanie rat. Więcej o planie spłaty przeczytasz w wpisie – Plan spłaty w upadłości konsumenckiej.

Kiedy sąd uchyla postanowienie o ustaleniu planu spłaty w ramach upadłości konsumenckiej?

Sąd może uchylić plan spłaty wierzycieli z urzędu lub na wniosek wierzyciela, jeżeli upadły nie wykonuje swoich obowiązków.

Przed podjęciem decyzji sąd:
-> wysłuchuje upadłego,
-> wysłuchuje wierzycieli objętych planem spłaty.

Uchylenie planu spłaty nie następuje automatycznie, ale jest realnym zagrożeniem w przypadku poważnych lub powtarzających się naruszeń. Uchylenie planu spłaty najczęściej poprzedzone jest przeprowadzeniem rozprawy, na której sąd ustala powody niewywiązywania się z obowiązków.

Najczęstsze przyczyny uchylenia planu spłaty w upadłości konsumenckiej

1. Brak terminowych spłat

Najczęstszą przyczyną uchylenia planu spłaty wierzycieli są regularne opóźnienia lub całkowite zaprzestanie spłat rat ustalonych w planie. Upadły, który wie że w najbliższej przyszłości nie będzie w stanie regulować rat, winien uprzednio zawiadomić o tym sąd i zawnioskować o jego zmniejszenie lub zawieszenie wykonywania.

2. Niezłożenie sprawozdania z wykonania planu

Kolejno, brak sprawozdania w terminie może zostać potraktowany jako naruszenie obowiązków. Upadły ma bowiem obowiązek składania okresowych rocznych sprawozdań. Upadły informuje w nich sąd m.in. o:
-> osiąganych dochodach,
-> nabytym majątku,
-> zmianach sytuacji życiowej.

3. Zatajenie dochodów lub majątku

Jeżeli upadły:
-> nie ujawni dodatkowych dochodów,
-> zatai nabycie majątku,
-> poda nieprawdziwe informacje w sprawozdaniu.

Sąd może uznać to za działanie na szkodę wierzycieli.

4. Dokonywanie czynności prawnych bez zgody sądu

Upadły w toku postępowania ma ograniczoną swobodę w decydowaniu o własnym majątku. W trakcie trwania planu spłaty upadły nie może bez zgody sądu:
-> sprzedawać majątku,
-> zaciągać zobowiązań,
-> dokonywać istotnych czynności prawnych

Brak zgody sądu lub niezatwierdzenie dokonanej czynności przez sąd może prowadzić do uchylenia planu.

5. Ukrywanie majątku lub działanie z pokrzywdzeniem wierzycieli

Plan spłaty może zostać uchylony również wtedy, gdy sąd ustali, że:
-> upadły ukrywał majątek,
-> dokonał czynności prawnej uznanej prawomocnie za dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli.

Czy sąd może odstąpić od uchylenia planu spłaty wierzycieli?

Sąd może odstąpić od uchylenia planu spłaty wierzycieli, jeżeli:

-> naruszenie było nieznaczne (np. jednorazowe opóźnienie),
-> dalsze wykonywanie planu jest uzasadnione względami słuszności,
-> przemawiają za tym względy humanitarne (choroba, wypadek, utrata pracy, sytuacja rodzinna).

Każdy przypadek jest oceniany indywidualnie.

Uchylenie planu spłaty wierzycieli – skutki

W razie uchylenia planu spłaty zobowiązania nie podlegają umorzeniu. Co to oznacza?
Oznacza to, że:
-> długi pozostają do spłaty,
-> wierzyciele mogą ponownie dochodzić roszczeń,

-> Komornik podejmuje postępowanie egzekucyjne, które dotychczas pozostawało zawieszone

Czy można zaskarżyć uchylenie planu spłaty?

Tak. Na postanowienie sądu o uchyleniu planu spłaty wierzycieli przysługuje zażalenie. Warto w nim szczegółowo wykazać:
-> przyczyny niewykonania obowiązków,
-> brak winy upadłego,
-> szczególne okoliczności życiowe.

Podsumowanie

Plan spłaty wierzycieli to nie formalność, lecz realne zobowiązanie, od którego zależy skuteczność upadłości konsumenckiej. Rzetelność, terminowość i transparentność wobec sądu są kluczowe.
Jeżeli sytuacja życiowa ulega zmianie, zawsze warto:

-> poinformować sąd,
-> złożyć stosowne wyjaśnienia,
-> działać z wyprzedzeniem, a nie po fakcie.

To często decyduje o tym, czy oddłużenie zakończy się sukcesem.

---